TEFAF een oase van rust te midden van een roerige wereld
Bij Chapeau begint de kunstbeurs TEFAF al maanden tevoren met de voorbereidingen voor al onze producties in print, online en tv / video. Maar vanaf dit weekeinde is het echt adrenaline, dan arriveren de vele duizenden kunststukken en moeten ook wij aan de bak.
Op een prettige manier, moet ik er meteen bij zeggen. Ik merk het in de stad meteen als het weekend vóór de beurs begint. Ineens is de sfeer een stuk dynamischer, extra internationaal, allerlei mensen die elkaar weer treffen. In de eerste plaats de kunsthandelaren uit de wereld. Het zijn deels concurrenten, maar het is ook één familie. Elk jaar ontmoeten ze elkaar in het MECC en in de hotels. Ze komen uit Californië, New York, Australië, Hong Kong en natuurlijk Europa.
De TEFAF-banieren hangen op de bruggen, in de stad wapperen de bijbehorende vlaggen. Het is feest en dan schijnt ook nog eens de zon en is het optimaal terrasweer. Een gevoel van vreugde in een tijd dat de nieuwsuitzendingen bepaald geen reden tot feest geven.
Als je op op zo’n kunstbeurs rondloopt, het grootste pop-op museum op aarde, dan kijk je niet alleen naar de allerbeste kunst, je denkt ook na over de zin van het leven.
Het klinkt tegenstrijdig maar het is het niet. Want door de eeuwen heen hebben diverse bevolkingsgroepen elkaar altijd al de koppen ingeslagen en blijkbaar wordt die gewoonte niet veel minder, ondanks alle wetenschappelijke vooruitgang. Maar tegelijkertijd zijn er in die eeuwen ook veel prachtige dingen gemaakt.
De mens kan barbaars en tegelijk heel vredelievend, verfijnd en creatief zijn. Een ogenschijnlijke tegenstelling die je trouwens vaak ziet afgebeeld op de schilderijen en andere kunstwerken die de komende twee weken weer in MECC Maastricht te bewonderen zijn.
Ook dit jaar zullen er wel weer mensen zijn die vinden dat een kunstbeurs een reden is om te demonstreren voor of tegen het een of ander. Jammer, ik vind het kortzichtig. Want juist al die kunst geeft een ongeëvenaard inzicht in hoe mensen zich in al die duizenden jaren door allerlei tegenslagen en toestanden heen slaan. Het mooie is dat het op zo’n ambachtelijke en subtiele manier wordt uitgebeeld en dat je ondanks alle ellende toch gaat houden van de cultuur die de mens heeft voortgebracht. Een demonstratie daartegen vind ik in die zin lelijk. Draag juist de schoonheid op handen. Was er maar nog maar méér kunst, dan zou de onderlinge agressie en afgunst misschien minder worden.
Als je op TEFAF rondloopt, het grootste pop-up museum op aarde, dan kijk je niet alleen naar de allerbeste kunst, je denkt ook na over de zin van het leven. Het zorgt voor een vorm van reflectie. Daar zou een gemiddelde demonstrant eigenlijk geen bezwaar tegen kunnen hebben. En in het algemeen vraag ik me sowieso altijd af waarom mensen die tegen iets zijn, anderen proberen te beletten om ergens naar toe te gaan. Voor mij past dat niet bij de open geest die we zouden moeten hebben.
We leven in een tijd dat heel veel zaken zwart-wit worden voorgesteld. Je hoort of bij de ene of bij de andere stroming. Iets er tussenin, grijs dus – voor mijn part vijftig tinten – dat is kennelijk een kleur die niet past in het huidige tijdperk, althans niet bij de schreeuwers van de zwarte of de witte colonne. Toch denken ik dat de meesten van ons juist een beter gevoel hebben bij een van die grijstinten.
Over kleuren gesproken, nergens vind je zoveel prachtig uitgewerkte kleuren dan op een kunstbeurs van wereldniveau als TEFAF. En dat in een oase van rust. In die zin kan een bezoek alleen al louterend en educatief werken. Daar hoef je niet eens wat voor te kopen, al hopen de handelaren natuurlijk van wel.
