Mona Keijzer komt niet met bewijzen tegen de NOS
Er zijn momenten waarop politiek en journalistiek elkaar moeten kunnen schuren. Dat is gezond, noodzakelijk zelfs. Maar er zijn ook momenten waarop politici de pers niet meer kritisch bevragen, maar beschuldigen. Zonder de verantwoordelijkheid te nemen die bij hun functie hoort. De recente uitlatingen van Mona Keijzer over de NOS zijn daar een pijnlijk voorbeeld van.
Het debat begon met de claim dat de NOS zogenaamd “Hamas-berichten klakkeloos zou overnemen”. Een ernstige aantijging, die als ze waar zou zijn, een publiek debat waard is. Maar wie als kabinetslid zo’n beschuldiging uitspreekt, hoort één ding te doen: met bewijzen komen. Verifieerbaar, hard, feitelijk. Niet als losse flodder, maar als zorgvuldig geplaatst schot. En precies daar wringt het.
Toen Keijzer donderdag bij Pauw & De Wit werd aangesproken op haar eigen woorden, volgde geen toelichting, geen onderbouwing, geen reflectie. Alleen een snauw: “Ik ben u niets verschuldigd.” Maar dat is precies waar het misgaat. Want als je volksvertegenwoordiger bent, bén je ons wél iets verschuldigd. Niet omdat een journalist daarom vraagt, maar omdat de democratie dat vereist. Iedereen mag dat vragen.
Het hellend vlak van selectieve verontwaardiging
Het past in een bredere trend: politici die niet langer de inhoud bekritiseren, maar de integriteit van de journalistiek zelf. Een trend die ergens klein begon, gevoed door wantrouwen en alternatieve waarheden, en inmiddels een eigen dynamiek heeft gekregen. Een deel van de bevolking heeft de publieke omroep al lang tot vijand gemaakt: niet vanwege inhoudelijke fouten, maar vanwege het idee dat feiten zelf verdacht zijn.
Wie dan als politicus die groep bedient door de NOS te beschuldigen, zonder bewijs, speelt geen eerlijk spel. Het is populisme in zijn meest uitgeklede vorm: makkelijk scoren, nul verantwoordelijkheid. En erger nog: het ondermijnt het fundament waarop een gezonde democratie rust.
De NOS is niet onfeilbaar, niemand in de journalistiek is dat. Maar de redacties waar ik en zovelen dagelijks mee werken, hanteren wél de basisprincipes van het vak: hoor en wederhoor, bron-check, context, transparantie. Precies die principes die door een steeds luidruchtiger smaldeel van de samenleving worden weggezet als “partijdigheid”.
Met de aanval van Keijzer worden die twijfels niet gecorrigeerd, maar bevestigd. Niet weerlegd, maar beloond. Dat is een hellend vlak. Een eng hellend vlak zelfs.
Daarom is dit moment belangrijker dan alleen een geïrriteerde reactie aan een talkshowtafel. Het raakt aan de vraag welke norm we hanteren voor mensen die macht uitoefenen. Als een politicus journalisten ongefundeerd van partijdigheid beschuldigt en vervolgens weigert verantwoording af te leggen, schuift de lat voor politieke integriteit gevaarlijk naar beneden. Het normaliseert iets dat niet normaal mág worden: dat macht zich niet meer hoeft te verantwoorden tegenover controle.
En dan worden niet alleen journalisten geraakt. Dan wordt de democratie zelf dunner, kwetsbaarder, schematischer.
Mag er dan geen kritiek op de pers zijn? Altijd welkom! Fel? Graag zelfs. Maar wie beschuldigt, bewijst. En wie macht heeft, legt verantwoording af. Zonder uitzondering.
Mona Keijzer kan zeggen dat ze “niemand iets verschuldigd” is. Maar wij, de samenleving die zij vertegenwoordigt, zijn wél iets verschuldigd aan onszelf: een journalistiek die vrij kan werken, en een politiek die verantwoordelijkheid niet verwart met ‘lastigheid’.
