Eind augustus toch nog even naar het buitenland
De zomer in eigen land was heerlijk. Maar toch heb ik het buitenland wel een beetje gemist. Op de laatste zonnige dag van augustus trakteer ik mezelf daarom op een middagje buitenland: een bezoek aan de tentoonstelling Mirrors of time in Kasteel Oud-Rekem in België.
Zodra ik het dorp binnenrijd, waan ik mij in Frankrijk. Zijn het de gevels de van de huizen, de terrasjes rondom het kasteel of de serene rust op straat? Geen idee, maar dit dorpje straalt een vakantiesfeer uit. Precies waar ik naar op zoek ben.
Van de buitenkant is Kasteel Oud-Rekem tiptop in orde, prachtig gerestaureerd van kozijnen tot dak. Maar vanbinnen is het vergane glorie. Losliggende tegels, afbladderende muren en elektriciteitskabels die niet zijn weggewerkt, roepen een wonderlijke sfeer op. Achter elke gesloten deur en in iedere stenen nis verwacht je een verrassing. Objecten van de adellijke familie d’Aspremont-Lynden die het kasteel in de 17e eeuw liet bouwen, of van de psychiatrische patiënten die hier in de vorige eeuw verpleegd werden, zal je er niet vinden. Wél werken van internationaal actieve beeldend kunstenaars.
Mirrors of time laat zien dat kunst altijd draait om tijd. Het letterlijkst komt dat tot uiting in de film Sehhsucht van Jeroen Eising. Op een zwart-wit geblokte vloer ligt een dode zebra. Het dier verschrompelt terwijl het vergaat, maar het lijkt toch door te ademen. We zien in 8 minuten wat in werkelijkheid 2 maanden duurde. Het bewegen van de borstkas komt door het temperatuurverschil tussen dag en nacht. Het dode dier ‘ademt’ het ritme van een etmaal.
Bij binnenkomst wordt de film TouchMETell van Melanie Bonajo getoond. Hij duurt best lang, maar neem de tijd. De kunstenares probeert met open-interviewtechnieken jonge kinderen aan het praten te krijgen over hoe ze hun eigen lichaam en fysiek contact met anderen ervaren. Bonajo wil een discussie op gang brengen over intimiteit en het gebrek aan contact in deze digitale tijd. Het is een verademing om te zien hoe openhartig kinderen praten.
In de installatie Into the wind, the virgins, the birds… van de Frans- Marokkaanse kunstenaar Mehdi-Georges Lahlou doe ik mijn ogen dicht en wandel ik door een ruimte waar dunne doeken met wasknijpers aan draden hangen. Alsof ik door een tuin vol wapperend wasgoed loop, de zachte stof strijkt langs mijn wangen. Op de achtergrond klinkt vogelgezang en een fluit, bespeeld op het plein Djemaa el Fana in Marrakesh. Herinneringen aan een andere tijd, een andere plaats, komen boven. De kunstenaar zelf beschrijft het als ‘magie zonder gebruiksaanwijzing.’
In de grote hal hangen ‘Nimbus’ foto’s van Bernaut Smilde. Ze laten hangende wolken in historische gebouwen zien. De zelfgemaakte wolken zijn er een paar seconden voordat ze weer uit elkaar vallen. Documenten van iets wat gebeurde op een bijzondere locatie en dat nu verdwenen is. Een van de foto’s is in 2012 gemaakt in Kasteel Oud -Rekem. Het kasteel met zijn historie en herinneringen doet eigenlijk dienst als sokkel van de wolk.
