Lokale journalistiek in beweging…
In een tijd waarin betrouwbare, objectieve berichtgeving belangrijker is dan ooit, staat de lokale journalistiek in Nederland op een kruispunt. Enerzijds zijn er stevige, goed onderbouwde pogingen van subsidieverstrekkers en betrokken kwartiermakers om de kwaliteit van lokale nieuwsvoorziening te versterken. Anderzijds zien we hoe oude gewoontes, bestuurlijke strijd en angst voor identiteitsverlies dit proces ernstig kunnen vertragen, of zelfs blokkeren.
Zelf werk ik momenteel als kwartiermaker aan een traject om de samenwerking tussen lokale omroepen in Limburg en de regionale omroep L1 te verbeteren. En met resultaat: in de eerste drie maanden heeft deze aanpak al geleid tot meer gedeelde onderwerpen, verrijkende thema’s en bovenal een toegenomen onderlinge energie. Door producties uit te wisselen, samen onderwerpen te verdiepen en zelfs te werken aan een gezamenlijke documentaire waarin meerdere regio’s zich herkennen, ontstaat er iets waardevols. Samenwerking blijkt niet alleen efficiënt, maar ook inspirerend.
Deze regionale aanpak is geen op zichzelf staande ontwikkeling. Landelijk wordt al geruime tijd toegewerkt naar een overzichtelijker landschap van ongeveer 80 streekomroepen. Het doel is helder: bundeling van krachten, een betere verdeling van middelen, en een structurele versterking van de lokale journalistiek. In een medialandschap dat steeds meer wordt overspoeld door ongenuanceerde meningen en ongefundeerde claims, is een professionele lokale omroep van levensbelang.
Stevige idealen botsen met oude structuren en persoonlijke gevoeligheden
In Limburg wordt deze visie vertaald naar streekomroepen voor Noord-Limburg, Midden-Limburg, de Westelijke Mijnstreek, Parkstad en Maastricht-Heuvelland. Daarin schuilt een kans voor meer regionale herkenbaarheid én slagkracht. Maar de weg daarnaartoe is weerbarstig.
De realiteit laat zien dat verregaande samenwerking of fusie zelden zonder slag of stoot verloopt. Diepgewortelde lokale identiteiten, wantrouwen en soms ook bestuurlijke ego’s maken het proces stroperig. Neem bijvoorbeeld de situatie rond RTV Maastricht, Heuvelland Vandaag en 3Heuvelland. Wat begon als een gezamenlijk traject, escaleerde recent in een bestuurlijke crisis waarbij de kwartiermaker opstapte en er over en weer stevige beschuldigingen werden geuit. Het resultaat? Verwarring, vertraging en vooral: het publiek dat in de kou staat.
En helaas is dit geen uitzondering. In veel regio’s zien we vergelijkbare patronen: stevige idealen botsen met oude structuren en persoonlijke gevoeligheden. Daarmee staat het grotere doel: kwalitatieve, onafhankelijke journalistiek voor iedereen nog meer onder druk.
Toch mogen deze struikelblokken ons niet doen vergeten waar het werkelijk om draait. Lokale journalistiek is belangrijk voor onze democratie. Het is de spiegel van de gemeenschap, de waakhond van de lokale macht, en de verteller van verhalen die anders niet gehoord worden. Juist daarom is het belangrijk dat we blijven investeren in professionalisering, samenwerking en vernieuwing.
Want als we vasthouden aan oude eilandjes en bestuurlijke machtsspelletjes, ondermijnen we het vertrouwen van het publiek. En daar is uiteindelijk niemand bij gebaat.
Laten we dus doorpakken. Met lef, met visie, en met oog voor de kracht van samenwerking. Zodat we straks niet alleen 80 streekomroepen hebben, maar ook 80 plekken waar inwoners hun regio écht herkennen. En zich er gehoord en gezien weten.
