Kundersteen: zeventig miljoen jaar terug in de tijd

Een bezoek aan de Kunrader Steengroeve in Voerendaal is zoals pakweg een rondleiding in het Colosseum of het piramidecomplex van Gizeh: een snelcursus in nederigheid, het besef dat de mens maar een fruitvliegje is in een tijdloos universum. Mede-eigenaar Bas Vervuurt (33) katapulteert ons zeventig miljoen jaar terug in het verleden.

Familiale opvolging. Nog geen eeuw geleden was dat in een bedrijf volkomen normaal. Zonen en dochters werden verondersteld de decennialange inspanningen van hun ouders voort te zetten. Anno 2025 is dat veel minder vanzelfsprekend. Jongeren wrikken zich los van hun heritage en maken hun eigen keuzes, maar voor Bas Vervuurt was het haast een evidentie dat hij acht jaar geleden mede-eigenaar werd van het familiebedrijf.

„Mijn vader heeft weliswaar het stokje aan mij overgedragen, maar hij is nog steeds werkzaam in het bedrijf. Hij focust zich op datgene wat hij het liefst doet, de stenen op maat maken. Hoe dan ook, ik was al op jonge leeftijd geïnteresseerd. Het begon met laagdrempelige klusjes zoals de werkplaats schoonmaken en het terrein vegen. Later mocht ik met de hand stenen sorteren en uiteindelijk stenen kappen en zagen. Mijn ouders zagen wel dat ik geïnteresseerd was, maar ze hebben me nooit gepusht. Trouwens, op mijn achttiende wilde ik gewoon een diploma hoger onderwijs behalen. Ik volgde de opleiding Facility Management aan Zuyd Hogeschool in Heerlen en ging daarna aan de slag bij facilitair dienstverlener Bernardt VAD in Elsloo. Een enorm leerrijke periode. Daarnaast was ik op de achtergrond nauw betrokken bij de groeve. Op zeker ogenblik begon dat te groeien. Was het tijd om in het bedrijf te stappen? Ik had natuurlijk mijn twijfels.”

Camille Oostwegel

„Als je vader een advocatenkantoor of een horecazaak heeft, vind je referenties als je bijvoorbeeld op zoek bent naar inspiratie of een businessplan. Voor de uitbater van de enige dagbouwsteengroeve in Nederland ligt dat anders. Wij zijn in veel opzichten een vreemde eend in de bijt. In deze regio kan men zich er nog wat bij voorstellen, maar boven de rivieren weet men veelal niet wat een steengroeve is. In onze branche moeten we vaak het wiel uitvinden. Bij de aanvraag van onze ontgrondingsvergunning moesten we het belang kunnen aantonen. Alleen commercieel belang is niet voldoende. In ons geval is er ook belang op het gebied van erfgoed, educatie en natuurontwikkeling. Onder anderen Camille Oostwegel senior heeft ons enkele jaren geleden geholpen door in een aanbevelingsbrief aan de provincie te benadrukken dat de groeve bijdraagt aan cultuurtoerisme en behoud van monumenten. Die brief heb ik nog. Geweldig wat hij voor ons gedaan heeft. Hij hoefde dat niet te doen, maar hij deed het uit liefde voor het behoud van erfgoed. Hij heeft de groeve trouwens al verscheidene keren met een gezelschap bezocht.”

Boven de rivieren weten ze niet wat een steengroeve is

Honing

Viervoeter Lincoln komt even snuffelen. Toch maar even afstand houden. Een Duitse herder heeft nu eenmaal niet de uitnodigende attitude van een labrador of een teckel, maar na zijn verkenningsrondje blijkt hij alleraardigst te zijn. Hij gaat rustig liggen in zijn mand achter ons en kijkt alleen op als de imker een lading honing komt brengen, afkomstig van de bijenkorven die zich in de groeve bevinden. Ook dát is Kunrader. „Wij geven meer natuurwaarden terug dan we eruit halen”, benadrukt Bas. „We hergebruiken het zaagwater om de zaag te koelen, laten schapen grazen op de hellingen, verwerken het kap- en snijverlies tot grondstof voor terrazzovloeren en de zanderige fracties voor de verbetering van truffel- en wijngaardbodems, vangen hemelwater op, ontwikkelen kalkgrasland… We zijn geen filantropische instelling, maar vragen ons wel voortdurend af hoe we de natuur kunnen betrekken en verbeteren. Duurzaamheid is voor ons een belangrijk onderwerp.”

Wij geven meer terug aan de natuur dan we eruit halen

Corebusiness

Maar de corebusiness van de Kunrader Steengroeve is het delven en kappen van stenen voor allerlei toepassingen, van monumentale hoeves tot wasbakken en tafelattributen. Architecten en ontwerpers doen daar schitterende dingen mee. Mooie voorbeelden in de regio zijn te zien in bijvoorbeeld sterrenrestaurant De Leuf en het onlangs geopende vijf-sterren-superiorhotel Van Oys Maastricht Retreat in Eijsden. Dan rijst de vraag: haal je een even grote creatieve voldoening uit het voorafgaande ‘ruwe’ werk? De bekende Belgische porseleinontwerper Piet Stockmans zegt dat zijn borden slechts een halffabricaat zijn omdat ze pas tot hun recht komen als een chef er zijn gerechten op presenteert. Voelt Bas Vervuurt dat ook zo aan? Dat zijn stenen pas tot hun recht komen in een gebouw of object?

Vrolijk

„Halffabricaat? Zo heb ik het nog niet bekeken, maar ik durf wel te zeggen dat ik tevreden ben als ik een lading mooi gekapte stenen kan afleveren”, repliceert hij. „Ik zal het even omdraaien. Als onze stenen niet vakkundig worden geplaatst, krijg ik het gevoel dat ons product niet naar waarde wordt geschat. Toen Tim Reiters De Leuf restylede, had hij kunnen kiezen voor exclusieve natuursteen uit bijvoorbeeld Italië, maar hij bleef dicht bij huis. Het hoeven niet altijd megagrote of prestigieuze opdrachten te zijn om er voldoening uit te halen. Zo hebben we in restaurant By Taste in Eys menukaarthouders van Kunradersteen geleverd. Daar word ik vrolijk van.”

We wandelen naar de groeve en kijken in een diepe put, waar nog tonnen aan steen liggen te wachten op een nieuwe bestemming. Ze bevonden zich daar al toen op dit stukje van het heelal nog geen menselijke ziel te bespeuren viel. „We zijn maar passanten. Mijn iPhone ligt binnen vijf jaar in een milieupark bij het elektronische afval. Het verschil tussen tijdelijk en tijdloos kan niet groter zijn”, filosofeert Bas.

Walhalla

Van een ondernemer wordt weleens gezegd dat hij 24/7 wordt opgeslorpt door zijn bedrijf en moeilijk kan afschakelen, maar is dat geen cliché? „Voor mij niet”, lacht Bas. „Vanaf Schiphol naar een verre bestemming vliegen? Liever niet. Stuur mij maar naar een collega-uitbater van een steengroeve of een natuursteenbeurs in Verona, dat is voor mij het Walhalla. Ik kan het werk nooit volledig loslaten, maar ik heb daar geen moeite mee. Als ik het aantal werkuren afzet tegen wat ik verdien, was ik beter in loondienst gebleven, maar ik doe dit zo graag. Ik probeer altijd te bedenken wat nog beter kan. Gelukkig kan mijn vriendin Kimberley goed overweg met mijn gedrevenheid. Zij zit in een heel andere branche. Ze werkt als voedingsadviseur bij de agrarische coöperatie AgruniekRijnvallei in Wageningen. Ze is gespecialiseerd in paardenvoeding. Moeilijk te vergelijken met stenen, maar dat is net het leuke. Ik vind het boeiend hoe zij met dezelfde precisie en toewijding haar vak uitoefent.”

Bergseweg 30, Voerendaal (NL) – kunrader.nl