Einstein Telescope al heel zichtbaar bij Discovery Museum
Met de sleutel van haar nieuwe kantoor nog warm in de hand, ontdekte Carmen Cabo (Kerkrade, 1967), toen zij begin dit jaar aantrad als nieuwe algemeen directeur van het Discovery Museum, dat van rustig landen geen sprake kon zijn.
„Hoe kan het ook? Wetenschap staat nooit stil. Op nog geen steenworp afstand wordt gewerkt aan een van de spannendste wetenschappelijke projecten van deze tijd: de Einstein Telescope,” zegt Carmen Cabo. „Bezoekers willen weten: wat ís de telescoop precies? En wat betekent dit voor míj?”
Dat die vragen leven, blijkt uit de grote belangstelling voor de excursies door het Einstein Telescope Education Centre (ETEC). Deze vleugel van Discovery Museum, volledig gewijd aan de Einstein Telescope, werd in juni 2024 geopend door gedeputeerde Elianne Demollin-Schneiders en dr. Gideon Koekoek, Associate Professor of Physics aan de Universiteit Maastricht en onderzoeker bij Nikhef. Het doel: scholieren laten ervaren dat natuurkunde niet alleen theorie is, maar een centrale rol speelt in een mogelijk toekomstig hightech project in hun eigen regio. Met een film, workshops en een interactief demonstratiecollege ontdekken leerlingen dat een keuze voor een bètastudie concrete perspectieven biedt. Carmen Cabo: „We willen het talent van nu voorbereiden op de beroepen van straks. Als de Einstein Telescope hier gebouwd wordt, hebben we mensen nodig die deze enorme onderzoeksfaciliteit kunnen ontwerpen, bouwen en bedienen.”
Sinds het schooljaar ’24-’25 ontvangt Discovery Museum Limburgse schoolgroepen voor een dagprogramma dat in samenwerking met de Universiteit Maastricht is ontwikkeld. Dankzij partners is deelname kosteloos voor de scholen. „Maar na de opening kwamen meteen veel vragen van particulieren en bedrijven: kunnen wij ook komen kijken?” vertelt Carmen Cabo.
Rondleidingen
Het antwoord daarop werd de Gravity Tour: een publieksrondleiding die in 2025 maandelijks plaatsvond en sinds dit jaar wegens grote belangstelling twee keer per maand wordt aangeboden. Op de eerste en derde zondag van de maand nemen speciaal opgeleide vrijwilligers bezoekers twee uur mee in de wereld van de Einstein Telescope. Ze krijgen een publieksvriendelijke versie van het scholierenprogramma, zien de Dutch Black Hole Consortiumfilm Spacetime in het Aarde Theater en volgen in ETEC een ‘college’ van Gideon Koekoek. Vrijwilligers demonstreren experimenten die abstracte natuurkunde concreet maakt.
Intussen is Discovery Museum bezig met het aanpassen van het lesprogramma voor Duitse en Waalse scholieren. „De Einstein Telescope is een grensoverschrijdend project. Vanuit Duitsland en België komen dan ook veel vragen”, vertelt Carmen Cabo. „We bespreken daarom met scholen en partners hoe we het lesprogramma kunnen aanbieden in andere talen en passend binnen andere curricula. Kopiëren kan niet een-op-een, maar de inhoud leent zich uitstekend voor een internationale aanpak. “
Draagvlak
Ook de provincie Limburg is partner van ETEC. Carmen Cabo merkt dat het belang van het project breed wordt gedragen. In de eind 2025 gepresenteerde museumvisie Waardevol verbonden is die betrokkenheid duidelijk zichtbaar. „Toen ik in januari mijn maiden speech mocht houden tijdens de Statencommissie Economie & Samenleving, merkte ik hoe sterk de aandacht is voor de rol van het Discovery Museum bij deze regionale ontwikkeling.” ETEC is slechts een van de vele ontwikkelingen die momenteel in het museum plaatsvinden. Voor Carmen Cabo, eerder directeur-bestuurder van Forteiland Pampus en hoofd Development & Partnerships bij Rijksmuseum Boerhaave, is dat precies wat haar aan trekt. „Het Discovery Museum barst van de dynamiek. Bovendien is het voor mij persoonlijk bijzonder om juist hier terug te keren naar de wereld van de wetenschapscommunicatie.” Ze lacht: „En ja, ook een terugkeer naar mijn geboorteplaats, ik spreek nog steeds vloeiend Kerkraads. Werken aan het enthousiasmeren voor wetenschap, op de plek waar mijn roots liggen: dat voelt echt als thuiskomen. “
Museumplein 2, Kerkrade (NL) – Discovery Museum
