Fort van Eben-Emael opent immersieve beleving over aanval van 10 mei 1940

In aanwezigheid van minister van Defensie Theo Francken opende het Fort van Eben-Emael een 180° immersieve beleving over de uitschakeling van de oninneembaar geachte vesting door de Duitse troepen op 10 mei 1940. Die verrassingsaanval betekende voor België het begin van de Tweede Wereldoorlog. Dankzij een spectaculaire projectie met beeld, geluid en vibraties waant de bezoeker zich midden in de actie.

„Hier moet ik even van bekomen”, zei Theo Francken direct na de voorstelling van Granit’s Attack at Dawn, een knap staaltje van visuele storytelling en geavanceerde technologie. De minister was onder de indruk van de evocatie van het korte, maar hevige gevecht. „Het is indrukwekkend wat de vzw Fort Eben-Emael hier als herinneringseducatie brengt”, ging hij verder. „De belangrijkste les die we hieruit kunnen trekken: we moeten alles doen om de vrede te bewaren of te herstellen. Zonder vrede is er geen welvaart en dus ook geen welzijn. Gezien de geopolitieke situatie in de wereld, is het meer dan ooit van essentieel belang dat we investeren in veiligheid.”

„Ook de jonge generatie moet zich daarvan bewust zijn. Daarom gaan de leerlingen van de vijfde en zesde klas van mijn gemeente Lubbeek ieder jaar verplicht op tweedaagse naar de IJzervlakte, waar de Eerste Wereldoorlog hevig woedde. De voorstelling hier in het fort plaatst je midden in de realiteit van WO II en doet zowel volwassenen als kinderen beseffen dat er helemaal niets romantisch is aan oorlog. Ik zou mensen uit het onderwijs dan ook willen aansporen om dit in hun excursieprogramma op te nemen.”

Drie bruggen

De historische onderdompeling Granit’s Attack at Dawn werd genoemd naar de codenaam (Granit) van de Duitse aanval. Dat offensief werd in het grootste geheim voorbereid. In het toenmalige Tsjecho-Slowakije kregen 86 parachutisten een maandenlange voorbereiding, waarvan zelfs hun dichtste familieleden niet op de hoogte waren. Vanuit geluidloze zweefvliegtuigen werden zij gedropt op dak van het fort, dat werd gebouwd tussen 1932 en 1935 om de bruggen van Vroenhoven, Veldwezelt en Kanne over het Albertkanaal te verdedigen.
De oninneembare reputatie bleef niet lang overeind: de Duitse vijand veroverde het bolwerk in welgeteld 36 uur, mede door het gebruik van een nieuw munitietype: de holle lading. Ondanks de snelle inname blijft het indrukwekkend oorlogserfgoed. Enkele facts and figures: het bevindt zich op zijn diepste niveau 50 meter onder de grond, het gangenstelsel is vijf kilometer lang en het heeft een oppervlakte van zo’n 150 voetbalvelden.

Herdenkingstoerisme

„Het fort is een toonaangevende speler op het vlak van herdenkingstoerisme”, benadrukt Marcel Verhasselt, vicevoorzitter van de vzw Fort Eben-Emael. “Hier wordt de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog doorgegeven aan de volgende generaties. We doen er alles aan om zoveel mogelijk mensen te bereiken. Daarom hebben we een gidsbeurt in vijf talen. Vorig jaar maakten daar 40.000 bezoekers gebruik van. Met het masterplan 2024-2028 willen we deze dynamiek verder versterken.”
Voorzitter Alain Pelzer vult aan: “De volgende stappen zijn de opening van de Zaal van de Vrede, de verdere modernisering van het museum en de bredere ontsluiting van onze museumcollectie. Zo willen we het volledige chronologische verloop van het conflict – van de inval tot de bevrijding – nog toegankelijker maken.”