Mheer en meester

Wanneer een interieurontwerper gespecialiseerd in monumentale gebouwen jarenlang op je eigen landgoed woont, is het eigenlijk onvermijdelijk dat ooit een samenwerking volgt. Niet gepland, niet in één keer, maar langzaam. Precies zoals dat gaat in een kasteel waar niets ooit ‘af ’ is.

Restauratieaannemer Koninklijke Woudenberg.

Voor interieurspecialist Rosan Scheres van ontwerpbureau History by Design begon dit verhaal niet met een opdracht, maar met wonen. Jaren voordat zij officieel werd gevraagd om de gastenkamers van Kasteel Mheer opnieuw in te richten, woonde zij al in een van de huurappartementen in het bijgebouw op het landgoed. Ze transformeerde haar appartement van kil naar warm, met kleur, textuur en gevoel voor geschiedenis. Dat bleef ook bij kasteelheer Diederik baron de Loë en zijn vrouw niet onopgemerkt. Toen het moment kwam om na te denken over een nieuwe toekomst voor het kasteel, wisten zij precies bij wie ze moesten aankloppen.

Paardrijden en logeren

Kasteel Mheer is al meer dan zeven eeuwen in erfopvolging in handen van dezelfde familie. Niet als statisch monument, maar als levend huis dat met elke generatie veranderde. In elke periode fungeerde het echter óók als gastenverblijf. Diederik groeide er op; zijn ouders namen het kasteel eind jaren vijftig in gebruik en gaven het opnieuw betekenis. Er werd een manege opgezet en in de zomers organiseerde zijn moeder paardrijkampen. In de Witte Salon, waar nu thee gedronken wordt, stonden destijds stapelbedden voor de jongens. In de kamer daarboven sliepen de meisjes.

Het kasteel was geen decor, maar een plek waar werd geleefd. Dat gold ook voor het interieur. Met beperkte middelen maar een scherp oog voor stof en kleur richtte Diederiks moeder de kamers in. Ze ging naar de markt in Maastricht voor stoffen, liet gordijnen maken door een naaister in België en wist met weinig geld een warme, eigen sfeer te creëren. Die ziel is nog steeds voelbaar. En dat vormde een belangrijk uitgangspunt bij de recente herinrichting.

Restaureren vóór vernieuwen

Na het overlijden van zijn vader in 2020 besloot Diederik het kasteel als Chambres D’hôtes voort te zetten. Niet als hotel, maar als huis dat opnieuw gedeeld mocht worden. Voor de noodzakelijke restauratie schakelde hij restauratiearchitect Jos Nijssen in. Die kwam met een harde conclusie: voordat er ook maar één kamer vernieuwd kon worden, moest eerst de basis worden gered. De dakconstructie bleek zwaar aangetast door de bonte knaagkever; ook huiszwam had zijn sporen nagelaten.

Wat volgde was een langdurig traject van vergunningen, subsidies en ingrepen die grotendeels onzichtbaar blijven voor de bezoeker. Eind 2022 startte de restauratie die pas eind 2024 was afgerond. Direct daarna volgde de renovatie om enig comfort toe te voegen. „Het geld gaat dan naar leidingen, installaties en het constructieve,” zegt Diederik, „terwijl je het liever uitgeeft aan wat je ziet.” Maar juist die volgorde, eerst zorgen dat het huis klopt, dan het esthetische aspect, maakte de volgende stap mogelijk: het stofferen en aankleden van de kamers.

Werken met wat er al is

Op dit punt kwam Rosan Scheres opnieuw in beeld, die ondertussen met een aantal mooie monumentale projecten haar sporen had verdiend als interieurontwerper, waaronder de herinrichting van Teylers Huis in Haarlem. Met een achtergrond in restauratie en kleuronderzoek is ze gewend om te werken in historische panden. Toch noemt ze dit project uitzonderlijk. Omdat het niet alleen om het monument ging, maar ook draaide om een familiegeschiedenis. Ze moest werken met een huis vol bestaande meubels, objecten en herinneringen. „Je zet hier niet in één keer iets ‘nieuws’ neer”, zegt ze. „In plaats van een totaalontwerp, ging het meer om het creëren van een entourage voor de bestaande inrichting. Met kleuren, behangsels en stofferingen.”

De opdracht was helder en ongebruikelijk: richt tien gastenkamers in die allemaal van elkaar verschillen, zoals dat vroeger ook gebeurde in landhuizen. Geen uniforme hotelkamers, geen vaste indeling. Elke kamer kreeg een thema, gerelateerd aan de geschiedenis van het huis en badkamers werden bewust als aparte ruimtes, maar in dezelfde stijl ingericht. Net als vroeger. Het resultaat is een set kamers met een eigen sfeer en verhaal, waarin antiek en nieuw ontwerp naast elkaar bestaan. De namen van de Bloemenkamer, Ruiterkamer en Hooglandenkamer spreken voor zich.

Uitzonderlijke opdrachtgever

De thema’s zijn tot in de kleinste details doorgevoerd. „De behangkeuzes en kleurstellingen zijn duidelijk geïnspireerd op voorbeelden uit het verleden, maar niet historisch of museaal. Diederik en ik vonden het beiden belangrijk dat de kamers iets tijdloos uitstralen. De inspiratie komt uit het verleden, uit traditie en ook uit de omgeving. Tegelijkertijd mag zeker zichtbaar zijn dat de kamers in 2025 zijn ingericht”, zegt Rosan.

Ze werkt met uitgesproken patronen, rijke kleurcombinaties en eerlijke materialen als natuursteen, handgevormde tegels en traditioneel gedrukt behang. Altijd passend bij het huis, nooit vrijblijvend. Soms waren de ingrepen minimaal. In de Pauskamer – ooit ingericht door Diederiks moeder – bleef de basis intact. Rosan voegde hier slechts kleine aanpassingen toe in de kleuren van het schilderwerk en details van de stoffering. Ze gaf de nieuwe badkamer vorm als een variatie op het bestaande decor. Ingrepen die natuurlijk samenvloeien met het oude, maar het geheel net optillen. Andere kamers vroegen om meer lef. Volgens Diederik is Rosans grote kracht haar gevoel voor kleur. Rosan zelf noemt hem een uitzonderlijke opdrachtgever. „Hij moedigde me juist aan om sterke kleuren en sprekende patronen te gebruiken”, zegt ze. „ Dat maak ik niet vaak mee met klanten – meestal is het andersom.”

Formule 1

Anno nu wonen Diederik en zijn vrouw aan de voorkant van het kasteel, de achterkant is nu gastenverblijf. Wie door het kasteel loopt, merkt dat elke ruimte een eigen karakter heeft. De statige entreehal met geboende plavuizen, de Witte Salon om rustig te lezen bij de haard, de warme Oranjezaal waar na een diner nog een glas port wordt geschonken. Hier is de inrichting onaangetast gebleven, karakteristieker wordt het niet. „Deze ruimtes horen niet alleen bij de chambres d’hôtes, ze worden ook verhuurd voor diners, recepties en bijeenkomsten, maar blijven in de eerste plaats onderdeel van het huis. Feesten en partijen zijn uitgesloten; gastvrijheid staat boven exploitatie”, zegt Diederik.

Boven, in de gastenkamers, ervaren gasten hoe het is om hier te logeren. Voor Diederik ‘normaal’; als kind verbleef hij met het gezin zelf vaak in B&B-landhuizen in Engeland en Frankrijk. Wat voor hem vanzelfsprekend was, blijkt voor veel gasten een openbaring. ‘Dat dit nog bestaat!’, is een veelgehoorde reactie. Hij vergelijkt het hotelwezen graag met autosport: „De grote sterrenhotels zijn Formule 1. Perfect, strak, vijf sterren plus. Wij zijn meer een mooi gerestaureerde oldtimer. Iets kan kraken, iets kan uitvallen. Maar het heeft zóveel karakter.”

Tegelwerken: Aragon tegels.

Volgende generatie

Wonen in een kasteel betekent nooit stilstaan. „Je bent altijd bezig. In elke lade ligt iets dat je al twintig jaar niet hebt aangeraakt. Je blijft opruimen”, lacht de kasteelheer. Toch was investeren geen vrijblijvende keuze. Zijn kinderen gaven aan: als er nu niets gebeurt, wordt de achterstand later te groot om het voort te zetten. Dat besef gaf richting aan de beslissing om het huis opnieuw open te stellen.

Kasteel Mheer is daarmee geen museum en geen hotel, maar een huis dat in lagen is gegroeid. Die gelaagdheid wordt nu gedeeld met de gasten. Wie hier verblijft, logeert niet in een kasteel, maar bij een familie. En precies dat maakt het zo aantrekkelijk persoonlijk.