Piet Stockmans presenteert voor het eerst zwart werk
Voor het eerst in zijn carrière presenteert de Genkse porseleinontwerper en -kunstenaar Piet Stockmans zwart werk. Meer dan zestig jaar werd hij geassocieerd met het zogenaamde Stockmansblauw, maar na het overlijden van zijn echtgenote liet hij die kleur even los. Het resultaat daarvan is te zien tijdens de expo Stockmanszwart, een aanvulling op de tentoonstelling Blue Heaven.
Piet Stockmans (85) beleeft niet de voorspoedigste periode uit zijn leven. Zijn echtgenote Maggy overleed op 22 maart en hijzelf strijdt al geruime tijd tegen kanker, maar dat lijkt geen rem te zetten op zijn drive. Dit jaar stapt hij zeven keer in het vliegtuig, onder meer naar China en Zuid-Afrika. „In het ziekenhuis krijgen ze mijn behandelingen met moeite ingepland”, zegt hij.
Het atelier van Piet Stockmans is gevestigd in het vroegere metaalmagazijn van de mijn van Winterslag. Daar ontwerpt hij serviesgoed voor de grootste sterrenzaken ter wereld, zoals Osteria Francescana (Modena), El Cellar de Can Roca (Gerona) en Odette (Singapore). Voor het huwelijk van Albert II van Monaco met de Zuid-Afrikaanse Charlene Wittstock in 2011 leverde hij 550 diepe borden, waarin het hoofdgerecht werd geserveerd.
Sinds enkele jaren legt hij zich uitsluitend toe op vrij, beeldend werk. Zijn dochter Widukind neemt al bijna twintig jaar het zakelijke gedeelte voor haar rekening, haar man Frank Claesen is volledig verantwoordelijk voor de studiocollectie. Intussen is ook hun dochter Finne – de derde generatie – in het verhaal betrokken. Samen met haar opa stelde ze de expo Blue Heaven samen.
Sonja
„Het was een droom om dat samen met haar te doen”, zegt Piet. „Ze studeerde af als interieurarchitect en gaf meteen aan dat zij mee in het bedrijf wilde stappen. Deze tentoonstelling was een mooie gelegenheid om haar te laten kennismaken met mijn werk. Met mijn leven, eigenlijk. De expo vertelt het verhaal van mijn geboorte tot nu. Daarom heb ik er een aantal voorwerpen uit mijn jeugd bijgehaald, zoals de viool van mijn vader. Hij was afkomstig van Leopoldsburg, mijn moeder van Weert.”
„Mijn connectie met Nederland blijft trouwens niet beperkt tot haar komaf. Ik was bijna een kwarteeuw ontwerper bij de Maastrichtse porseleinfabrikant Mosa, waarvoor ik het bekende kopje Sonja ontwierp. Daarvan werden er vijftig miljoen verkocht en in 65 procent van de Nederlandse horeca wordt het nog steeds gebruikt. Maastricht was ooit de bakermat van de porseleinproductie. Jammer dat de maakindustrie uit de stad is verdwenen.”
Doodskist
Dat kopje is nadrukkelijk aanwezig op de expo Blue Heaven, die vorig jaar door dagblad NRC werd uitgeroepen tot een van de beste tien tentoonstellingen. „De Belgische ontwerper en kunstenaar Piet Stockmans verrijkte de wereld met een robuuste koffiekop, maar maakt ook werk dat de kwetsbaarheid van het leven duidt”, luidde de argumentatie. Die kwetsbaarheid komt sterk aan bod in het addendum Stockmanszwart.
In abstracte vormen zie je onder meer afgietsels van zijn eigen hoofd in uiteenlopende gemoedstoestanden, weergegeven met zwarte accenten. In een van de ruimtes staat ook zijn eigen doodskist, die hij enkele jaren geleden liet ontwerpen door designer Casimir, een goede vriend van hem. Aan de onderkant zit een klein schuifje, bestemd voor zijn asresten. „Ik ben verplicht om me te laten cremeren, want ik heb in mijn leven alles met vuur gemaakt”, zegt hij met zijn kenmerkende knipoog.
Rouwdaad
De keuze voor zwart bestempelt hij niet als een esthetische keuze, maar als een rouwdaad. „De zon kan maar moeilijk door de wolken, toch werk ik verder. Niet uit angst voor de dood, maar vanuit een diep besef van tijd. Misschien mag ik nu wel de mooiste werken maken. Het zou jammer zijn als ik die kans liet liggen. Kunst is het medium bij uitstek om het onstoffelijke te visualiseren. Liefde, haat, boosheid, teleurstelling… Veel mensen hebben religie achter zich gelaten. Ze gaan naar een museum of theater in plaats van naar de eucharistieviering. Ieder zijn keuze, maar is het niet fantastisch als we kunnen genieten van of troost vinden in muziek, poëzie en andere vormen van kunst?”
Stockmanszwart en Blue Heaven, vanaf 23 mei – Studio Pieter Stockmans, C-mine 100 in Genk – info: www.studiostockmans.com
