Foxtrot, recept voor onzekere tijden
Foxtrot, geschreven door Annie M.G. Schmidt met muziek van Harry Bannink, is een ogenschijnlijk lichtvoetige musical die zich afspeelt in het Amsterdamse variétémilieu van de jaren ’30 van de vorige eeuw. Bijna vijftig jaar na de eerste opvoering in 1977 schuilt achter de aanstekelijke melodieën nog steeds een scherpe en ietwat ongemakkelijke blik op de samenleving van toen en nu.
Janine Dijkmeijer was gastvrouw bij de Limburgse première in haar PLT Theater Heerlen. Foxtrot is daar nog tot en met zondag 19 april te zien en daarna ook in Maastricht en Venlo. Collega-theaterdirecteur Brigitte van Eck van Theater aan het Vrijthof was een van de vele gasten. Leon Thomassen van de Maaspoort Venlo was verhinderd, de honneurs werden waargenomen door Marloes IJpelaar van zijn huisgezelschap Club Lam. Andere gasten waren onder anderen zangeres Emmy Ackermans, zanger Jack Vinders en citymarketingdirecteur Olivier Paquay.
In Foxtrot trekt Schmidt parallellen tussen de jaren ’30 en de jaren ’70 van de vorige eeuw. Op het eerste gezicht lijkt het een luchtige musical vol nostalgie, maar al snel blijkt het een scherpe spiegel van de maatschappij. In beide periodes is er sprake van onzekerheid, maatschappelijke spanningen en een sluimerend gevoel van dreiging. Zoals nu en toen wordt het publiek uitgenodigd om zelf de verbinding te leggen tussen heden en verleden.
De liedteksten van Schmidt spelen hierin een cruciale rol. Personages zingen over liefde, succes en vrijheid, maar tussen de regels door klinkt twijfel, angst en opportunisme. Vijftig jaar later kunnen we terugblikken op tijden van mededogen, verandering en emancipatie. In het jaar waarin het 25 jaar geleden is dat het huwelijk voor personen van hetzelfde geslacht werd gelegaliseerd, is “Sorry dat ik besta” een wrange echo. Net zoals “Over Tijd” in de jaren ‘70 van de vorige eeuw een lans brak voor het recht op abortus.
Theaterdiva Gerrie van der Klei, die ook meespeelde in de allereerste productie, steelt de show. Haar spel is doordrenkt met gevoel en timing. William Spaaij treedt overtuigend in de voetsporen van Willem Nijholt en Paul de Leeuw. Samen met de anderen vertolken ze mensen van vlees en bloed, gevangen in een wereld die voortdurend onder hun voeten verschuift. Foxtrot is daarmee veel meer dan een nostalgische terugblik. De gelaagde musical laat zien hoe mensen zich staande proberen te houden in onzekere tijden. Net zoals het heel menselijk is om te denken en zingen “Maar we trekken ons er niets van aan, we beginnen weer van voren af aan.”
Tot en met 19 april in PLT Heerlen, 6 tot en met 19 mei in Theater De Maaspoort Venlo en 5 tot en met 7 juni in Theater aan het Vrijthof Maastricht.
