Metamorfose van een iconische modezaak
In de verbouwing van haar zaak in de Stokstraat in Maastricht toont mode-icoon Kiki Niesten wie ze is: precies, uitgesproken en zonder opsmuk.
Mode-onderneemster Kiki Niesten verbouwde haar iconische damesmodezaak in de Maastrichtse Stokstraat, tegen het advies van vrienden en klanten in. Geen project uit ijdelheid, maar een noodzaak: „Ik kan niet anders.” Wat volgde werd een menselijke onderneming over karakter, vertrouwen, vriendschap en vakmanschap. Samen met interieurarchitect Maurice Mentjens gaf ze vorm aan een winkel die voelt als een stille biografie in steen, hout en mode. „Vrijwel alles in mijn leven draait om de winkel.” Sinds 1979 is ze een vaste waarde in de Maastrichtse Stokstraat, een naam die geen toelichting behoeft. Haar stijl ‒ uitgesproken maar nooit opzichtig, verfijnd en minimalistisch ‒ is uitgegroeid tot een signatuur in de internationale modewereld. Ze weet als geen ander welke stukken uit Parijs of Milaan of New York het tijdelijke overstijgen.
Nu, bijna vijf decennia later, is haar winkel opnieuw vormgegeven. „Waarom? Omdat het altijd beter kan.” We drinken koffie op het terras achter haar winkel. Kiki Niesten zit er zoals altijd met haar onafscheidelijke sigaret. Ze trekt er langzaam, bijna ritueel, aan. Haar blik gaat naar binnen, naar het resultaat van een verbouwing die zij haar ‘laatste truc’ noemt. „Een salto mortale”, zegt ze. „Een sluitstuk. En het moest kloppen.”
Bouwkundige ingreep
De verbouwing, van 26 mei tot 3 juli, was geen cosmetische operatie, maar een serieuze bouwkundige ingreep. Het moest warmer, uitnodigender, en tegelijk haar eigenheid bewaren. „Ik wilde de toegankelijkheid vergroten. Mensen denken soms dat je hier alleen naar binnen mag als je een dikke portemonnee hebt, maar je mag zeker ook gewoon komen kijken. Zoals in een galerie. Je koopt toch ook niet in elke galerie die je bezoekt?”
De Limburgse interieurarchitect Maurice Mentjens kreeg de opdracht. Kiki Niesten weet precies wat ze wil — en wat ze niet wil, nog beter. „De identiteit van mijn zaak moest behouden blijven. Geen steriele witte ruimte waar op een hele strekkende meter één jurkje hangt. Dat past niet bij ons. Ik houd van gelaagdheid, van karakter.”
Maurice Mentjens, die ook de zaak K IK I voor Iedereen aan de overkant van de Stokstraat ontwierp ‒ een winkel die inmiddels gretig wordt besproken in de vakpers. Mentjens speelt zich in de kijker met gelaagde, semiotisch geladen ontwerpen, zoals recent nog in het museum W in Weert. Hij is misschien wel minder stylist dan een denker met oog voor ritme, materiaal en betekenis. Een kunstenaar die ruimtes maakt die niet alleen functioneren, maar spreken.
Die gelaagdheid zit niet alleen in het ontwerp van het pand en de winkel van Kiki Niesten, maar ook in de geschiedenis. „Het mooiste vind ik dat de stem van Herman Zeekaf, met wie ik jarenlang samenwerkte, nog altijd doorklinkt.” De paskamers zijn bekleed met stof die hij ooit koos. Een aantal meubels uit zijn tijd is behouden. „Herman zou dit mooi hebben gevonden.”
De merken die Kiki voert ‒ van Prada en MiuMiu tot The Row, en van Dries Van Noten tot Sofie d’Hoore ‒ stellen inmiddels zelf ook hoge eisen aan hun presentatie. „Sommige merken zouden het liefst hebben dat ik een hele wand in hun huiskleur schilder. Maar ik ben geen monobrandwinkel. Ik blijf trouw aan mijn stijl.” Ze balanceert moeiteloos tussen de internationale modewereld en haar eigen signatuur. „Stijl koop je niet. Die heb je. En ik wíl ook geen eenheidsworst.”
Stilte van steen en hout
De blikvanger bij binnenkomst is de imposante balie van Maron Emperador-marmer. Rijk bruin, gesluierd met witte adering. „Een statement, zonder zich op te dringen.” De combinatie van Belgisch hardsteen en wengéhout verleent de ruimte warmte én stevigheid. „Zelfs hardsteen op hardsteen blijft warm aanvoelen.” De winkel lijkt ruimer, maar is dat niet. „We zijn niet groter geworden, alleen hoger. De plafonds zijn eruit. Het ademt nu.” Ook de dubbele entree werd vervangen door één doorgang. „Dat idee hadden we 25 jaar geleden al met Herman Zeekaf. Toen werkte het nog niet. Nu klopt het wel.”
Menselijkheid als fundament
Wat Kiki het meest bezighoudt is de menselijke dynamiek achter het proces. „Daar waar verbouwingen normaal een bron van ellende zijn, was dit een louterende ervaring.” Ze prijst de mensen die het mogelijk maakten, vaak vertrouwelingen van tientallen jaren. „Peter Deckers van Curfs Interieurbouw is er altijd. Er hoeft maar een liftje vast te zitten, een kraan te lekken, en hij staat hier. Dat is geen leverancier. Dat is familie.”
Een hoofdrol was weggelegd voor Boudewijn Crutzen, zoon van haar partner in de liefde. Hij fungeerde als bouwbegeleider. „Hij was hier elke dag als eerste. Maakte koffie. Vroeg hoe je weekend was. Wat je kinderen deden. Hij voelde perfect aan wanneer er spanning dreigde en smoorde problemen in de kiem.” Zijn sociale intelligentie hield het team bij elkaar. „Normaal vormen schilders, elektriciens en interieurbouwers allemaal eilandjes. Boudewijn verbond ze. Zonder hem waren we nergens geweest.”
Stof op de trui
De verbouwingsverkoop kreeg een geheel eigen karakter. „Omdat we aan onze winkel zaagden, zaagden we ook aan onze prijzen”, was de slogan. Tussen puin, kabels en stof wisten klanten hun weg te vinden. „We hadden dagenlang rijen voor de deur. Mensen zeiden: ‘Eindelijk durven we hier ook naar binnen.’ Dat vond ik prachtig.”
Dat gevoel van openheid wilde ze vasthouden. „Je hoeft niks te kopen. Je mag ook gewoon kijken. Zoals in een museum.” Ze prijst ook haar team. „Zes weken hebben zij tussen het stof gewerkt. Je kon soms nauwelijks lopen van de troep. Als je iemand een truitje wilde laten zien, moest je als het ware het eerst buiten uitkloppen. Maar ze bleven vriendelijk. Flexibel. Loyaal.”
Over Maurice Mentjens is ze vol lof. „Hij heeft een prachtig ontwerp gemaakt. Gelaagd, stijlvol, uitgesproken maar niet schreeuwerig. Echt heel goed.” Maar ze heeft hem wel een kritische noot meegegeven als wijze raad. Dat hij in het vervolg wat beter moet letten op budgetbewaking. „Het is een andere tak van sport, maar wel essentieel.”
Wie goed kijkt
Alles in de winkel ademt aandacht. De kleuren, het materiaalgebruik, de indeling: het is een compositie waarin Kiki zichzelf niet verbergt, maar die haar juist subtiel zichtbaar maakt. „Hier geef ik me bloot. Dit is wie ik ben. Niet in woorden, maar in hoe het voelt.” Het interieur leest als een stille biografie in steen, hout en stof. Geen bravoure, geen theatrale gestes, maar een ruimte die haar toont zoals ze is: helder, eigenzinnig, open. Voor wie oog heeft voor schoonheid zonder effectbejag, voor vorm die de inhoud niet overstemt. En wie goed kijkt, ziet het. In de zachtheid van het marmer. De gloed van het hout. In het hardsteen van een muur die rust uitstraalt. In de sfeer kortom die je niet overschreeuwt, maar wel bijblijft. Wat je voelt als je binnenstapt, is geen effect, maar een aanwezigheid. Van aandacht. Van betrokkenheid. Van schoonheid die zich niet opdringt, maar blijft hangen. De winkel ademt zachtheid, zelfs in het marmer. Warmte, zelfs in het hardsteen. Je komt hier niet om verleid te worden, maar om geraakt te zijn. En dat is precies wat deze plek is: waar alles samenvalt. Zoals altijd, bij Kiki, draait het uiteindelijk om de winkel. Die winkel toont wie ze werkelijk is.
Stokstraat 28-32, Maastricht (NL) – kikiniesten.nl
