Branded content|Ondernemen & Economie

Nieuwe ingrediënten voor de keuken van morgen

Wat ligt er binnen tien jaar op ons bord? De vraag van één miljoen, want het huidige voedselsysteem staat om diverse redenen zwaar onder druk. Daarom slaan LIOF en de Duitse start-up SENARA de handen ineen om via cellulaire agricultuur nieuwe ingrediënten te ontwikkelen voor de keuken van morgen. „Niet om de traditionele landbouw te vervangen, maar om ermee samen te werken”, benadrukt dr. Svenja Dannewitz, CEO van Senara.

LIOF

Klimaatverandering, schaarser wordende grondstoffen, minder beschikbare landbouwgrond, een groeiende wereldbevolking, stikstofuitstoot: allemaal uitdagingen die vragen om een nieuwe kijk op de voedselproductie. Het hoeft dan ook geen verbazing te wekken dat wereldwijd naar innovaties wordt gezocht.

Een daarvan is cellulaire agricultuur, een methode om dierlijke producten en ingrediënten rechtstreeks uit dierlijke cellen te produceren, zonder dat daar een heel dier voor nodig is. Zuid-Limburg geldt als bakermat van deze technologie. In 2013 werd hier de eerste kweekhamburger ter wereld gepresenteerd. Het project stond onder leiding van professor Mark Post van Maastricht University. Sindsdien heeft Limburg zich ontwikkeld tot een van de internationaal onderscheidende hotspots voor cellulaire agricultuur. De regio combineert baanbrekend onderzoek, gespecialiseerd talent, ondernemerschap, investeringskracht en infrastructuur voor opschaling. Binnen dit ecosysteem werken onder meer Maastricht University, Brightlands Maastricht Health Campus, Mosa Meat, Stichting Cellulaire Agricultuur Nederland (CAN), Cultivate at Scale, regionale overheden en investeerders samen aan de voedselproductie van morgen. Voor regionale ontwikkelingsmaatschappij LIOF is deze dynamiek precies de reden om te investeren in innovatieve bedrijven die bijdragen aan de voedseltransitie. Een van die bedrijven is Senara, een biotechnologische start-up uit Freiburg die in 2022 werd opgericht en werkt aan de productie van cell-cultivated milk. Hierbij worden melkproducerende cellen gekweekt in een bioreactor, waar ze melk produceren zoals ze dat ook in de uier doen.

Melk blijft melk

„We willen melk niet veranderen, maar de productiewijze verbeteren”, zegt Svenja Dannewitz. „Kweekmelk biedt tal van voordelen: ze is bacterievrij, kan efficiënter worden geproduceerd, vraagt minder ruimte en energie en maakt een kortere logistieke keten mogelijk. Bovendien kunnen productie en verwerking op dezelfde locatie plaatsvinden. Smaak, kwaliteit en voedingswaarde verschillen niet. De boeren kunnen in de toekomst zelf met bioreactoren op hun bedrijf produceren. Daarmee blijven zij onderdeel van het voedselsysteem, terwijl de manier van produceren slimmer en duurzamer wordt. Daardoor wordt productie ook mogelijk op plekken waar traditionele landbouw door klimaatverandering of beperkte beschikbaarheid van landbouwgrond moeilijker wordt. We zijn niet op zoek naar een vervanger van de huidige landbouw, maar naar aanvullende productiemethodes. Zo kunnen ook volgende generaties blijven genieten van een geliefd product, dat vrijwel iedere consument dagelijks gebruikt.”

Onder impuls van LIOF koos Senara voor de campus in Maastricht als tweede vestigingsplek, met zicht op een eigen pilotlocatie. „Internationaal zijn wij altijd proactief op zoek naar technologieën en start-ups die aansluiten op de ecosystemen waar wij als regio sterk in zijn”, verduidelijkt Annemoon Borst, investmentmanager bij LIOF. „Op een start-upbeurs in Helsinki zochten we contact met het Duitse bedrijf Senara, dat Maastricht al op de radar had door de ontwikkelingen die hier plaatsvonden. Dat was een win-win: Nederland, met de regio Limburg, behoort wereldwijd tot de koplopers in cellulaire agri-cultuur en Senara behoort als het enige Europese cell-cultivated zuivelbedrijf tot de internationale voorhoede.”

Senara founders

Werken met de besten

De grootste uitdaging is inmiddels niet langer de technologie, maar het winnen van vertrouwen op het bord. Juist daar kan de gastronomie het verschil maken. „Topchefs zijn vaak de eersten die nieuwe ingrediënten omarmen en hun gasten laten ervaren wat de keuken van morgen te bieden heeft”, zegt Annemoon Borst. „Voor hen draait innovatie niet alleen om technologie, maar ook om smaak, kwaliteit en creativiteit.”

De afgelopen jaren kreeg fermentatie al een vaste plek in de professionele keuken. Zo kan ook cellulaire agricultuur nieuwe ingrediënten opleveren die een aanvulling vormen op het culinaire palet. Naast haute cuisine ziet Senara celkweekproducten over een paar jaar ook in de supermarkt staan. Er wordt nu reeds gekeken naar toepassingen in de productie van ijs, kaas en panna cotta en samen met internationale voedselproducenten naar een uitbreiding in toepassingen.

Limburgs ecosysteem

De regionale kracht maakt deel uit van een bredere Nederlandse koploperspositie. Via het Nationaal Groeifonds investeert de rijksoverheid miljoenen euro’s in onderzoek, onderwijs en opschalingsfaciliteiten. Cultivate at Scale in Maastricht is daar een belangrijk resultaat van: een onafhankelijke open-accessfaciliteit waar internationale bedrijven hun celkweekprocessen kunnen opschalen zonder eerst zelf kostbare productie-infrastructuur te bouwen.

„Met Limburg voorop behoort Nederland tot de koplopers in een industrie die cruciaal wordt voor onze toekomstige voedselvoorziening”, zegt Tom van Duijn van Cellulaire Agricultuur Nederland. „Internationale bedrijven zien dat en kiezen bewust voor deze regio.” Annemoon Borst vult aan: „Rond cellulaire agricultuur ontstaat nu een internationaal momentum. Bedrijven vinden in Limburg kennis, talent, infrastructuur, financiering en een sterk netwerk. Als LIOF financieren we daarom niet alleen ondernemingen, maar bouwen we mee aan het ecosysteem waarin zij internationaal kunnen doorgroeien.”

Deel dit artikel:

Gerelateerd nieuws