Toon Hermans Huis Sittard al 25 jaar een huis om lief te hebben
Het eerste Toon Hermans Huis in Nederland bestaat een kwart eeuw. Met diverse feestelijke activiteiten viert het ‘centrum voor leven met en na kanker’ de successen. Maar de vrijwilligersorganisatie grijpt het momentum ook aan om te laten zien hoe het Toon Hermans Huis Sittard na al die jaren relevant wil blijven voor zijn gasten.
Je kunt er letterlijk niet omheen als je het Toon Hermans Huis aan de Paardestraat in Sittard binnenloopt. Vanuit een lichtkoepel valt zacht licht op een ‘gedenkhoekje’ voor Mart Martens. Het verdriet over het recente verlies van de oud-directeur en oprichter klinkt nog door in de anekdote van huidige directeur Huub Gubbels (68). „Hij had kanker maar kwam tot op het laatst naar ‘zijn’ Toon Hermans Huis voor mentale steun als gast. Ik probeerde het met: ‘Mart denk eraan, volgend jaar is het 25 jaar!’ Hij heeft het niet meer gehaald helaas.”
Ook Jeanne Selis (76) spreekt met veel warmte over Martens die zijn baan als oncologisch verpleegkundige opgaf om zijn droom te realiseren. Hij zag dat in zijn sector vrijwel alles gericht was op de lichamelijke genezing van kankerpatiënten, maar de mentale kant veel minder aandacht kreeg. De informele zorg (door vrijwilligers) zag hij als een onmisbare aanvulling. Jeanne is er trots op dat ze heeft ‘kunnen meelopen met Mart en wat er gerealiseerd is’. „Inloophuizen met informele zorg bestonden nog maar nauwelijks in Nederland, dus we hebben heel veel zelf moeten ontdekken.” 23 jaar lang heeft Jeanne er als gastvrouw gewerkt. Drie jaar nadat ze zelf van de ziekte was genezen las ze een advertentie van Mart die een inloophuis wilde beginnen voor kankerpatiënten en hun naasten. „Ik kwam uit de zorg en heb ook binnen mijn familie veel met de ziekte te maken gekregen. Ik was weliswaar ervaringsdeskundige maar moest nog veel leren, bijvoorbeeld goed luisteren naar de gast. De tijd van diagnose en behandeling is zwaar, maar na de genezing moet de patiënt het zelf doen terwijl ‘de schaduw van kanker’ voor altijd blijft. Praten met een relatieve buitenstaander is dan heel belangrijk.” Huub: „Er zijn steeds twee vrijwilligers in huis voor de begeleiding van de gasten. Die worden verwelkomd in de gastenkamer voor een kennismakingsgesprek dat anoniem is en niet aan tijd gebonden. In feite is dat al 25 jaar onveranderd zo.”
Tiny Kreemers (72) is al sinds 2006 ‘luisterend oor en steun in de rug’ voor de gasten. Ze ging in de leer bij Jeanne maar volgde ook diverse cursussen. „Die heb je ook nodig om professionele afstand te kunnen bewaren. Het fijne aan het werk is dat je er voor de ander kunt zijn, maar het zijn soms ook wel erg heftige verhalen over angst en pijn en verdriet. Gelukkig zijn er dan je collega’s om mee te evalueren en steun van te krijgen.” Steun vinden de gasten ook bij elkaar. Doordat de tijdgeest is veranderd is het Toon Hermans Huis ook veranderd. Het is van een inloophuis steeds meer een activiteitencentrum geworden. Tiny: „De deelnemers hebben vaak dezelfde dingen meegemaakt en begrijpen elkaar. De gesprekken komen dan vanzelf op gang bij het schilderen of handwerken in ons atelier of tijdens de wandelingen.”
Sinds de oprichting van het Toon Hermans Huis is de overlevingskans van kanker aanzienlijk verbeterd. Niettemin verlaten dagelijks twintig mensen het Zuyderland-ziekenhuis met een mokerslag in de vorm van de diagnose kanker. Huub: „Daardoor weet je dat er grote behoefte is aan – soms jarenlange – informele zorg, buiten de muren van het ziekenhuis, zonder witte jassen in een ontspannen setting.” Dan is het natuurlijk wel belangrijk dat het Toon Hermans Huis Sittard ‘vindbaar’ is voor de betrokkenen. Huub heeft zich sinds zijn aantreden ten doel gesteld het huis nog meer op de kaart te zetten. „Inmiddels is er een steunpunt in het ziekenhuis geopend waar we bezoekers van de poli laten zien wat we te bieden hebben. Ook willen we huisbezoeken gaan doen en de telefonische hulpverlening uitbreiden. Dit najaar verschijnt een brochure die huis-aan-huis verspreid wordt.” Zo bezien is dit feestjaar een uitgelezen kans meer bekendheid te krijgen. Huub: „We hebben al een geweldige jubileumavond in het Toon Hermans Theater achter de rug en dat de Koninklijke Familie ons met een bezoekje vereerde was natuurlijk ook fantastische PR. En dan is er het huis zelf. Vrij naar een liedje van Toon noemen we het ‘een huis om lief te hebben’. Dat is het ook… maar de drempel van het statige pand blijkt voor sommigen, bijvoorbeeld jongeren, nog te hoog. Hopelijk is de fleurig versierde gevel samen met de banieren, vlaggen en aankondigingsborden een overtuigend welkomstgebaar.”
Paardestraat 31, Sittard – toonhermanshuissittard.nl
