Wat zijn calorieën eigenlijk?

Ellis praat je bij over een term die dikwijls verkeerd wordt gebruikt

Auteur: Ellis Visser
Dinsdag 8 januari 2019

Onlangs vroeg iemand mij: Hoeveel calorieën verbrand je per dag? Mijn eerste antwoord was: ‘een vrouw zo’n 2000 en een man 2500’. Dat is namelijk ook de behoefte die we hebben. We hebben nog wat gediscussieerd over dit onderwerp, maar hoe het precies zat moest ik zelf ook even opzoeken want over het onderwerp bestaat nogal wat onduidelijkheid. Nu velen weer met goede voornemens aan het nieuwe jaar begonnen zijn, leek het me nuttig om deze informatie met jullie te delen. Bij dezen.

Verwarring

Het heeft allemaal te maken met energie. Een calorie geeft zowel de maat aan van de hoeveelheid energie in voedingsmiddelen als de hoeveelheid energie. Beide hoeveelheden worden uitgedrukt in kcal (kilocalorie). Daar begint de verwarring, want 1 kcal is eigenlijk 1000 calorieën. ‘Calorie’ is een term die afkomstig is uit de natuurkunde. Hij wordt gebruikt om aan te geven hoeveel energie er nodig is om 1 gram water 1 graad Celsius te verwarmen. In de voedingsmiddelenindustrie en de diëtetiek gebruikt men de termen ‘kilocalorie’ en ‘calorieën’ door elkaar. In de meeste gevallen zeggen we calorieën, maar we bedoelen eigenlijk kilocalorie, terwijl we kcal schrijven. Snap je het nog? Een voorbeeldje: een appel heeft 52 kcal. Dat zijn eigenlijk 52.000 calorieën, maar we laten de drie nullen vaak gemakshalve achterwege. En daar is iedereen zo aan gewend dat vrijwel niemand het verschil nog weet.

De hoeveelheid energie die we nodig hebben om op gewicht te blijven drukken we eveneens uit In kcal. Deze hoeveelheid kan voor iedereen verschillen omdat iedereen een andere lichaamssamenstelling heeft. Maar de richtlijnen zijn 2000 kcal voor een vrouw en 2500 kcal voor een man, wat dus feitelijk neerkomt op respectievelijk 2 miljoen calorieën voor een vrouw en 2,5 miljoen calorieën voor een man. 

Rust versus inspanning

In de discussie kwam het onderwerp ‘rust’ ook naar voren. Want in rust verbruik je ook energie. Je lichaam werkt namelijk ook in rust door, waar natuurlijk ook energie voor nodig is. En dat klopt. Je hebt energie nodig voor de primaire processen in je lichaam: denk aan ademhalen, het kloppen van je hart en het op gang houden van je spijsvertering. Dit wordt ook wel de ‘ruststofwisseling’ genoemd. Het verschilt per persoon, maar voor deze processen verbruiken we gemiddeld 1200 calorieën. Je kunt de ruststofwisseling verhogen door je spiermassa te vergroten, bijvoorbeeld door aan krachttraining te doen. Daarnaast hebben we ook energie nodig voor fysieke inspanning. Denk aan sport, fietsen, wandelen, werken, traplopen en ga zo maar door.

Hoeveel heb je nodig?

Hoeveel energie je nodig hebt verschilt dus per persoon en is verder sterk afhankelijk van je geslacht, leeftijd en lichaamsbouw. Heb je doelen, bijvoorbeeld afvallen of aankomen, dan is het belangrijk om inzicht in je eigen lichaam te krijgen. Dit kun je bijvoorbeeld doen door een dagboekje bij te houden van de hoeveelheid kcal dat je binnen krijgt. Op basis van je doelstelling kun je gaan kijken naar een tekort of overschot van ongeveer 300 kcal. Wanneer je een doelstelling hebt, is het altijd verstandig om dit met een voedingsdeskundige of huisarts te bespreken alvorens je hieraan begint.

Goed versus slecht

Natuurlijk is er een groot verschil tussen wanneer je een frietje mayo eet of je eet een bak salade. Soms kan het dezelfde hoeveelheid ‘calorieën’ hebben, maar natuurlijk niet dezelfde voedingstoffen. En daar zit een groot verschil. Een bak salade zal veel meer bouwstenen voor je lichaam bevatten dan het frietje. Waar geen verschil in zit is dat je lichaamsgewicht zal stijgen wanneer je van beide teveel binnenkrijgt. Let daar dus goed op.

Onze voeding is opgebouwd uit drie componenten. Namelijk koolhydraten, eiwitten en vetten. Alle drie worden ze door het lichaam ingezet als energie. Koolhydraten en eiwitten zorgen voor dezelfde hoeveelheid energie (4 kcal per gram). Bij vet ligt dit getal twee keer zo hoog (9 kcal per gram), wat komt door de geconcentreerde vorm.

Om terug te komen bij de vraag die me gesteld werd: wanneer je de hele dag op de bank zou liggen en je gebruikt geen spier, verbruik je ongeveer 1200 kcal. Door normale inspanning zoals fietsen en wandelen, maar ook een actieve baan, verbruik je als vrouw ongeveer 2000 kcal en als man 2500 kcal per dag. Wil je afvallen of bijkomen, is het verstandig om je ruststofwisseling  en kcal inname te bekijken. Belangrijk is wel om, alvorens je aan de slag gaat, eerst advies in te winnen bij een professional.

Succes met de goede voornemens!

____________________________

Chapeau Nieuwsbrief
Wil jij wekelijks het laatste nieuws ontvangen over het goede leven in Limburg NL/BE? Schrijf je dan in voor onze mooie nieuwsbrief -> inschrijven <
"

 

 

 

 

 

 

 

Lees ook