Het Lustobject

De Zaterdagblog van Jo Cortenraedt

Auteur: Jo Cortenraedt
Zaterdag 10 februari 2018

Het NPO-programma Nieuwsuur was er als de kippen bij om een discussie te beginnen over het tijdelijk verwijderen van een 'erotisch schilderij' in de Manchester Art Gallery. Het betrof het doek 'Hylas en nymfen' van schilder J.W. Waterhouse in 1896. Meer dan een eeuw geleden dus. Want ja, kon dat eigenlijk wel, een aantal half blote vrouwen in een vijver vol met prachtige waterlelies?  

Nu hou ik persoonlijk én van mooie vrouwen, en als tuinliefhebbers ook van waterlelies. Dus mochten ze er geen plaats meer voor hebben daar in Manchester, dan weet ik nog een adres.

Maar de conservator van het museum had het werk even verwijderd om 'de discussie op gang te brengen over de wenselijkheid van erotiek in de kunst in het licht van de #metoo-beweging'. En Nieuwsuur ging daar dus serieus op in. Of dat misschien inderdaad niet te ver ging, naakt op schilderijen?

Bij mijn vrouw en ik brak het zweet uit. Het zal toch niet waar zijn dat naakt, erotiek en verleiding uit de kunst moeten verdwijnen. Dan zou het straks op TEFAF Maastricht een stuk leger worden aan de wanden. En dan kan Rubens zaliger met zijn historisch werk vol voluptueuze vrouwen ook wel inpakken.

Was het niet zo dat deze vrouwen in de vijver in feite een 'lustobject' waren? Dat vroeg de Nieuws-presentatrice.  Ai ai ai, daar gaan we weer, dacht ik. Als we niet oppassen dan hanteren we binnenkort de normen van Staphorst en Teheran, namelijk dat het menselijk lichaam iets pervers is en niet getoond mag worden.

Het oorspronkelijke doel van de #metoo-discussie is heel mooi, namelijk een einde maken aan alle ONGEWENSTE seks. Op dat terrein valt er nog heel wat te winnen. En het is goed dat vooral mannen, die in bepaalde posities hun macht misbruiken zoals filmproducent Harvey Weinstein, aangepakt worden. Het werd tijd. Actrice Uma Thurman onthulde deze week nog dat zelfs regisseur Quentin Tarantino haar slecht en agressief behandelde. Ondanks zijn creatieve talent verbaast me dat niet. Ik heb 'm een paar keer meegemaakt op het filmfestival in Cannes en vroeg me toen al af of hij niet ergens een schroefje miste.

Maar een andere filmregisseur, de Oostenrijker Michael Haneke, zei deze week in navolging van Catharine Deneuve dat we moeten oppassen dat we niet doordraven met #metoo. En dat we niet aan heksenjacht gaan doen. „Het lijkt er soms op alsof het een algemene aanval moet worden op mannen. En dat iedereen van alles kan roepen over individuele personen, zonder dat daar enige bewijsvoering voor is." Publiekelijk aan de schandpaal nagelen, heet dat. Oftewel, in de (social) media afmaken, alvorens dat de kans wordt genomen om te kijken of het wel waar is allemaal. Ik denk dat Haneke daar wel een punt heeft, we draven door, zoals op veel fronten. Van het ene extreme naar het andere.

Trouwens, hoe de term 'lustobject' de laatste tijd in de media gebruikt wordt, daar heb ik nogal moeite mee. Ik ben niet zo'n fan van posters van blote vrouwen in autogarages. Maar van de andere kant is de vrouw in mijn ogen wel degelijk een lustobject. Een natuurlijk kunstwerk. Net zo goed als menige man in de ogen van de vrouw een lustobject is. Er is niks mis met 'lust'. Dat is namelijk iets dat de natuur ons heeft meegegeven. Als mannen een aantrekkelijke vrouw zien, dan wekt dat lustgevoelens op. En anderzijds werkt dat bij de vrouwen ook zo, al wordt dat in sommige culturen ontkend omdat de plaatselijke religie het anders bedacht heeft. Het enige dat in mijn ogen telt, is of in persoonlijke vrijheid aan die lustgevoelens kan worden toegegeven, dus zonder persoonlijke dwang. Dat is het cruciale criterium. Als dat zo is, dan moet verder niemand zich ermee bemoeien.

Met carnaval krijgen de lustgevoelens extra ruimte, omdat mensen zich door hun vermomming vrijer voelen. Ook dat geldt voor zowel mannen als voor vrouwen. Wat dat betreft spelen de hormonen behoorlijk op tijdens de dolle dagen. Maar ook hier geldt de morele grens: het moet wel met wederzijds goedvinden gebeuren. Die viespeuken die denken dat ze met carnaval dames en wie weet ook heren overal kunnen betasten, die hebben er niks van begrepen. Niet van carnaval en niet van seksualiteit in het algemeen.

Erotiek is een thema dat al eeuwen een belangrijke rol speelt in de kunst. Niet alleen in de schilder- en beeldhouwkunst. Maar ook in de literatuur, in de poëzie. Het wordt gevoed door de natuur, het zit in de mens. Het is heel moois. Laten we ervoor waken, ons dit niet te laten afpakken door enge bekrompen geesten, of doorgedraafde wereldverbeteraars.

Jo Cortenraedt

 
vorige artikel volgend artikel

Lees ook

LIMBOURGEOIS

Jo Cortenraedt rapporteert over het goede leven in Limburg.

Bekijk de laatste aflevering(en) van Limbourgeois!

Instagram

Bekijk de laatste #chapeaumagazine feeds op onze instagram

Bekijk onze instagram