MijnBreincoach werkt aan hersengezondheid

Alzheimer Centrum Limburg en Alzheimer-onderzoekfonds Limburg slaan handen ineen

Branded content
Auteur: Ludo Diels
Woensdag 31 januari 2018

De vraag of een ziekte aangeboren is, dan wel veroorzaakt wordt door een specifieke manier van leven, houdt de medische wetenschap de laatste jaren steeds meer bezig. Hoe langer hoe meer wordt duidelijk dat de oorzaken van ziektes, zoals dementie, niet exclusief gevonden worden in het DNA van een patiënt.

Een bewuste leefstijl draagt significant bij aan een verbeterde hersengezondheid en lagere kans op het ontwikkelen van dementie. Wetenschappelijk onderzoekers van Alzheimer Centrum Limburg van Maastricht UMC+, Sebastian Köhler en Kay Deckers, hebben baanbrekend werk verricht wat betreft het in kaart brengen van de leefstijl gerelateerde oorzaken bij het ontstaan van Alzheimer, nog steeds de meest voorkomende vorm van dementie. Preventie wint aan terrein in de medische wereld. En ook de moderne digitale applicaties worden van stal gehaald om gezondheid te bevorderen en ziektes op afstand te houden. Er is veel veranderd. „Vijftien jaar geleden zocht men het heil nog in een pil,” legt Sebastian Köhler (39) uit. „We geloofden – ik chargeer − in een wondermiddel dat genezing zou brengen. Tegenwoordig vindt er een shift plaats waarbij er ook gekeken wordt naar aspecten van het dagelijks leven die je zelf kunt aanwenden om gezond te blijven. Dat is minder ingewikkeld dan het lijkt. Een actieve levensstijl met een gezonde nieuwsgierigheid voor de wereld om ons heen is eigenlijk al genoeg. Het gaat om de actieve beïnvloeding van de veranderbare risicofactoren, zoals veel alcohol, roken, weinig beweging, een ongezond dieet en overgewicht. Men moet vaak bereid zijn om patronen te doorbreken.”

Maatschappelijk relevant
Natuurlijk zijn de getallen over het aantal gevallen van Alzheimer alarmerend. Een op de vijf Nederlanders boven de 65 krijgt dementie. Door de toenemende vergrijzing zal het aantal patiënten met dementie de komende jaren explosief groeien. „De maatschappelijke relevantie van ons onderzoek is erg groot,” verklaart Kay Deckers (28). „Vrijwel iedereen krijgt gedurende zijn levensloop te maken met de een of andere vorm van dementie. De impact van dat ziektebeeld raakt de hele samenleving. Er is ons als Alzheimer Centrum Limburg veel aan gelegen om onderzoek naar de preventie van Alzheimer uit de ivoren toren te halen. We zijn daarom ook blij dat Alzheimeronderzoekfonds Limburg ons onderzoek zo ruimhartig ondersteunt. We starten in het voorjaar, met steun van de Provincie Limburg, een grote campagne om de bevolking bewust te maken van de samenhang tussen leefstijl en hersengezondheid. De speciaal hiervoor ontwikkelde app MijnBreincoach zal in maart 2018 gereed zijn. Dan kunnen mensen hun eigen risico meten en tips krijgen wat ze eraan kunnen doen.”

Bewustwording
Een bewustere manier van leven − zo laat ook het onderzoek van Sebastian Köhler en Kay Deckers zien − maakt een duidelijk verschil in de kans om ziek te worden. Sebastian Köhler: „Belangrijk is dat de hersenen in het dagelijkse leven voldoende worden geprikkeld. De afgelopen periode hebben we maar liefst achtduizend literatuurstudies onderzocht.” „Maar we hebben ook zelf onderzoek gedaan,” vult Kay Deckers aan. „Zo is er een zogenaamd LIBRA-model ontwikkeld (Lifestyle for Brain Health, red.) dat mensen inzicht geeft in hun persoonlijk gezondheidsprofiel. Het laat zien hoeveel kans je hebt dat je dementie krijgt. Met de app en e-coaching gaan we maatwerk leveren op gebied van leefstijlkeuzes die van invloed zijn op het ontstaan van de ziekte. Bovendien wijzen we de mensen met een hoog risicoprofiel op de mogelijkheden in hun directe omgeving om hun leefstijl aan te passen. Dat kan door ze attent te maken op de aanwezigheid van een sportschool, diëtist of zwembad.”

Maastricht UMC+
Het eureka-moment beleefden beide gepromoveerde wetenschappers toen ze een relatie tussen een chronische nieraandoening en het ontstaan van dementie blootlegden. „Met die aangetoonde relatie hebben we de Daily Mail en de Sun gehaald,” zegt Kay Deckers trots. „We hebben hier zelf ook onderzoek gedaan naar de relatie tussen cardiovasculaire ziekten en dementie,” legt Sebastian Köhler uit. „Zo’n ziektebeeld is een complex gegeven. Het bijzondere van Maastricht UMC+ is juist dat hier veel disciplines samenkomen die ons de mogelijkheid bieden om een goed totaalbeeld te krijgen. Dit is een uitgelezen plek voor onderzoek.”Kay Deckers promoveerde in mei 2017 op het LIBRA-model. „Deze materie ligt me na aan het hart. Mijn opa, een oud-koempel, heb ik dementerend meegemaakt. Dat was hartverscheurend. Wellicht heeft mijn studiekeuze hier veel mee te maken. Ik heb in Maastricht neuropsychologie gedaan. Zelf probeer ik gezond te leven door bijvoorbeeld HERSENGEZONDHEID een moestuin bij te houden. Een mooie manier om beweging te hebben en gezond te eten.” Ook Sebastian Köhler heeft als vader van vier zonen een actief leven. „Het hebben van vier jongens is al bijna topsport. Zelf voetbal ik en houd van hiking. En als ik tijd heb pak ik mijn gitaar. Ik ben niet erg goed maar het helpt tegen de stress. In 2009 ben ik gepromoveerd op depressie en schizofrenie bij ouderen. Op dit ogenblik ben ik hoofd van de onderzoeksgroep neuro-epidemiologie. In dit onderzoek komt veel samen: onderzoek, wetenschap, lifestyle en maatschappelijke relevantie. Ik verwacht veel van de campagne en de nieuwe app en hoop dat we veel mensen meekrijgen in een grotere bewustwording voor hersengezondheid. We werken aan een community.”

 

 

Health Foundation Limburg (HFL) werft fondsen voor wetenschappelijk onderzoek in het Maastricht UMC+. Dat onderzoek richt zich op kanker, hart- en vaatziekten, geestelijke ge-zondheidszorg en chronische ziekten. Wilt u het dementieonderzoek in het Maastricht UMC+ steunen? Dat kan door een bijdrage te storten op bankrekeningnummer NL72INGB0005073958 t.n.v. Alzheimeronderzoekfonds Limburg. Of kijk op www.alzheimeronderzoekfondslimburg.nl

Fotografie: Sergé Technau

Lees ook