What's in a name?

Chapeau column door Ludo Diels

Auteur: Ludo Diels
Dinsdag 17 januari 2017

D-I-E-L-S. Zo moeilijk is mijn achternaam niet. Toch gaat het aan de telefoon al een tijd met enige regelmaat mis. Mensen menen dan ineens Thielens te horen of Biels en Dielis. Bijna schreeuwend heb ik ooit tegen een mevrouw van KPN mijn naam moeten spellen omdat ze steeds Dielens, Diemel en Diemers hoorde. Toen ik een week later hun aanbod in mijn postbus aantrof, stond er Deals op de envelop. Witheet maakte ik, Ludo Deals, de briefomslag open. Het werd mij droef te moede. Was hier achterlijkheid, mijn onduidelijke dictie of doofheid de oorzaak van, vroeg ik me nog even af. Al gauw kwam ik erachter dat ik de dupe ben geworden van de alom tegenwoordige verengelsing. Het wemelt van de Deals: Summer Deals, Happy Deals, Social Deals, Best Deals en ga zo maar door. Een Deals-overschot, zogezegd.

Laat ik eerst even teruggaan naar mijn jeugd. Een plek die moeilijk te vinden is en waar de buitenwereld weinig invloed op lijkt uit te oefenen wordt in Duitsland het Arsch der Welt genoemd. Met toevoeging van enige romantische overdrijving kom ik exact daar vandaan. Het grensdorp Haanrade. Op Duitsland na was alles ver. Zelfs de Nederlandse tv konden wij niet ontvangen. Dit tot grote ergernis van mijn Belgische opa, die juist een hartgrondige hekel had aan alles wat met Duitsland te maken had. De Tweede Wereldoorlog werkte in hem na. Dat werd niet minder toen hij kennismaakte met zijn nieuwe buurman die de omineuze achternaam Witler droeg. Een aardige man uit Keulen die samen met zijn vrouw Magda een huis naast ons had gehuurd. Ze waren niet fout, alleen lid van de Jehova’s Getuigen. En zo kwam Jahweh met de heer Witler naar Haanrade.

Uiteraard vonden we het een weerzinwekkende achternaam. Waarom had hij zijn familienaam niet veranderd? Mijn grootvader, die geleidelijk toch wel enige sympathie voelde voor zijn nieuwe Duitse buurtgenoot, besloot het recht op de man te vragen. Witler bleek, zo beweerde opa later, zijn naam wel degelijk te hebben veranderd. Of het echt waar was, zullen we nooit weten. Het waren in ieder geval aardige, fatsoenlijke mensen. Ze leefden teruggetrokken. Zo nu en dan maakte ik met hem een praatje als hij zijn hond uitliet. Geen herdershond overigens, maar een vriendelijke Golden Retriever. Over die naam hebben we het nooit meer gehad en ’s mans verdere familiebanden bleven onbesproken.

De Duitse cultuurinvloed sijpelde via de tv-antenne op ons dak naar binnen. Vlakbij mijn school lag een bunker uit de Tweede Wereldoorlog. Ook in het nabijgelegen Wormdal was – en is nog steeds – een aantal bunkers en verdedigingslinies te zien. De littekens van de geschiedenis blijven in het landschap zichtbaar. De grens die we dagelijks overschreden was een historische, mentale afbakening.

Gelukkig is er veel veranderd. Europa en de wereld zijn onderdeel van het dorp geworden. Duits spreekt nog nauwelijks iemand. Over het Frans maar helemaal te zwijgen. Het Engels deed zijn intrede en zet de toon. Gelukkig wegen ook de historische gevoeligheden niet meer zo zwaar. De tragiek van weleer keert steeds vaker, zoals een vooraanstaand Sloveense filosoof stelt, terug als een klucht. Dat is op zich al ernstig genoeg. Het komisch bedoelde boek en de gelijknamige film over Hitlers terugkeer – Er ist wieder da – laten zien dat die stelling in al haar ongemakkelijkheid klopt. Vroeger schrokken we alleen al vanwege de klankgelijkenis van onze nieuwe buurman. Tegenwoordig meesmuilen we erover. In die zin mag ik niet klagen over een paar mensen die tegenwoordig mijn naam verkeerd spellen.

Deals hebben immers de wind mee. Handel maakt alles goed, zo lijkt het. Het kan aan mijn overgevoeligheid liggen, maar ik heb de stellige indruk dat dit woord aan een ware opmars is begonnen. Maar dat geldt ook voor chill, fact checking, dedicated, fuck en bottom up. Een voordeel is echter dat ik bij die woorden niet meteen het gevoel krijg direct te worden aangesproken als ze langskomen op radio of tv. Misschien maak ik het allemaal groter dan het is. Inderdaad, no big deals.

 
vorige artikel volgend artikel

Lees ook

Instagram

Bekijk de laatste #chapeaumagazine feeds op onze instagram

Bekijk onze instagram

Bestel nu de Chapeau op Ipad of telefoon!

Ipad versie bestellen