Op Dronk!

Biondi Santi en de charme van het ouder worden

Auteur: Maarten van Laarhoven
Vrijdag 6 januari 2017

Alweer een hele tijd terug – het zal zo’n twaalf, dertien jaar geleden zijn – nam ik op een mooie zondagmiddag plaats op een terras in het wereldberoemde Montalcino, een schitterend gelegen wijnstadje op een heuvel in Toscane. De warme zomerzon begon al wat te zakken en afgaande op de kakofonie van geluiden die mij had bereikt vanuit de oude huizen in de goeddeels verlaten straten (elkaar overstemmende disgenoten, de onmiskenbare klank van bestek op serviesgoed, met daar tussendoor af en toe het dwingende gejengel van om aandacht schreeuwende bambini) zaten overal om mij heen nog hele families te genieten van de traditionele zondagslunch. ‘Salute!’ 

Pas toen ik de wijnkaart op mijn terrastafeltje monsterde – een lijst met honderden wijnen waarvan er tientallen per glas konden worden besteld – kreeg ik in de gaten dat ik - wanneer het ging om wijn - terechtgekomen was in een van de heiligdommen van Toscane. De terrasstoel die ik mezelf had toebedeeld vormde onderdeel van een cantina die toebehoorde aan de familie Biondi Santi, een invloedrijk geslacht van wijnmakers die het dorp Montalcino begin jaren ’70 internationaal op de kaart heeft weten te zetten.
 

Dat laatste ging overigens vrijwel vanzelf toen in de Amerikaanse pers van de ene op de andere dag verhalen begonnen door te dringen over het feit dat in het eeuwenoude Italiaanse stadje Montalcino geheimzinnige wijnen te vinden waren – gemaakt van de brunello, een bijzondere variant van de sangiovese - die gemakkelijk honderd jaar en (veel) ouder konden worden, zonder al te veel van hun oorspronkelijke kracht te verliezen.

Let wel: we hebben het over een tijd waarin Italië in het buitenland vooral bekendstond om zijn bulkwijnen, al dan niet gepresenteerd in koddige mandflessen met de veelzeggende naam fiasco, dus het verhaal ging al snel een eigen leven leiden. Met de revelatie dat Italië op wijngebied aanzienlijk meer te bieden had dan menigeen tot dan toe veronderstelde, was de wereldwijde belangstelling voor de Brunello di Montalcino geboren. Het had onder meer tot gevolg dat de kleine Toscaanse plaats tot op de dag van vandaag wordt overstelpt door Amerikanen die de prijzen op de wijnkaarten opstuwen, maar dat terzijde. 

Dat ik deze zondagmiddag zelf te gast was bij Biondi Santi sterkte mij in de overtuiging dat ik mezelf - beginnend wijnschrijver voor de Limburgse kranten - best eens een cadeautje geven mocht. Nadat ik mij aanvankelijk voorzichtig een fraai glas Rosso di Montalcino (ik weet even niet meer van welk huis) had laten inschenken, besloot ik even later eens gek te doen en een glas Biondi Santi van meer dan twintig jaar oud te laten komen. Het kostte me geloof ik 17,50 euro. Een heel bedrag, zeker in een tijd dat het nog de gewoonste zaak van de wereld was om alles om te rekenen in oude guldens. 

Toen ik een paar weken later in Flessentrekken (mijn toenmalige wijnrubriek) noteerde dat (omgerekend) bijna veertig harde pegels weliswaar veel geld was, maar dat mij het letterlijke genoegen om een Biondi Santi te mogen smaken mij meer waard was dan een bijna even duur dagje Efteling, waren de druiven zuur. Maar liefst twee lezeressen (ongevoelig voor elk vleugje wijnromantiek) kondigden aan de krant op te zeggen (‘hier betalen wij geen abonnementsgeld voor!’), niet wetende dat ik het moment van vineus geluk louter en alleen te danken had gehad aan de scherven van mijn eigen stukgeslagen spaarvarken.    

Een uitvoerig verhaal dat in mij naar boven kwam nadat mij rond de afgelopen feestdagen herhaaldelijk gevraagd was hoelang je bepaalde wijnen kunt bewaren. Waarbij het opvalt dat de vraag meestal wordt gesteld op het moment dat een wijn volledig op dronk is en dus eigenlijk op zijn allerlekkerst.

Want waarom zou je een wijn bewaren? Bij ten minste negen van de tien wijnen in de supermarkt of de slijterij heeft dit - anders dan in vroeger tijden toen een wijn zijn harde tannine moest afbouwen om in balans te raken - nauwelijks zin. Ze zijn bedoeld voor snelle consumptie, waarbij aangetekend mag worden dat ze heus niet slechter worden als je ze een tijdje laat liggen. Beter worden ze ook niet, al ben ik natuurlijk de eerste om toe te geven dat een gezonde stapel flessen heel prettig oogt. 

Wijnen die gebaat zijn bij enige kelderrust zijn over het algemeen nog altijd de wat duurdere, elegante wijnen (bijvoorbeeld grote bordeaux, bourgognes, top-Rhônes barolo’s, rieslings en rioja’s) plus wijnen met de nodige tannine die op een ouderwetse manier worden gemaakt. Niettemin zou ik altijd iedereen adviseren om zelfs dit soort mooie wijnen uit hun houten behuizing te halen voordat je zelf noodgedwongen een kist krijgt aangemeten. Laat je ze te lang liggen - bijvoorbeeld voor die ene speciale gelegenheid - dat bestaat de kans datje uiteindelijk wordt teleurgesteld. Zelfs wijnen met grote namen hebben niet het eeuwige leven.  

Een goede wijnverkoper zal je op dit gebied altijd ter zake kundig informeren. Een andere tip is om je niet gek te laten maken door zogeheten ‘marktprijzen’. Die gelden eigenlijk alleen voor de handel, en in de meeste gevallen ook voor wat grotere partijen. Een schatting van de grote hoeveelheid kwaliteitswijn die louter dient ter speculatie en nooit of te nimmer wordt opgedronken durf ik niet te maken, maar geloof maar dat die aanzienlijk is. 

In zijn algemeenheid kan worden gezegd dat het antwoord op de vraag hoelang een wijn drinkbaar blijft afhankelijk is van verschillende factoren: Uit welke streek komt de wijn? Welk jaar staat op het etiket? Wie is de producent? Hoe is hij gemaakt? Maar vooral ook: hoe is de wijn bewaard? 

Er is geen peil op te trekken in die zin dat je soms behoorlijk wordt verrast. De laatste jaren heb ik genoeg wijnen in mijn glas gekregen waarvan verondersteld werd dat ze op hun laatste benen liepen. Na een onverwachte opleving bleken ze toch weer iets van hun oude kracht te hebben hervonden. Vaak ging het om pareltjes van wijnen van veertig jaar en ouder, veelal afkomstig uit kleine partijtjes die na sterfgevallen (!) werden aangetroffen bij kelderopruimingen. Veel van de afzonderlijke flessen zullen in hun ‘bloeitijd’ omgerekend niet veel meer dan een paar euro per fles hebben gekost.

Zoals de 1973 Domaine de Castel Coudoulet (destijds exclusivement importé par Sauter’s Wijnkelders in Maastricht). Een wijn uit het buitengebied van Châteauneuf-du-Pape (van de makers van het gereputeerde Château de Beaucastel), die nog altijd door Sauter wordt ingevoerd, zij het onder een ietwat gewijzigde, maar des te meer tot de verbeelding sprekende naam: Coudoulet de Beaucastel. Deze wijn (24,50 euro) blijkt nog altijd bekend te staan om zijn bewaarpotentieel.

1973 staat in wijnland over het algemeen te boek als een klein jaar. Zeker gezien het feit dat het een Côtes du Rhône van eenvoudige komaf betrof, had ik er niet onmiddellijk al te hoge verwachtingen van. Maar wat een verrassing toen de (nog altijd in tact zijnde) kurk van de fles ging en de veertigplusser eindelijk bij machte was zijn puike viriliteit te tonen! Kracht, finesse en een afdronk die bleef hangen tot de volgende dag.  

Soms heb je dus geluk. Oudere wijnen kunnen soms net zo verrassend uit de hoek komen als mensen van een zekere leeftijd van wie je nooit gedacht zou hebben dat ze ‘het’ in zich hadden. Andere keren moet je het geluk een beetje afdwingen. Bijvoorbeeld door op een mooie zondagmiddag in Italië - met alle risico's van dien - een al even mooie Biondi Santi ten huwelijk te vragen.  

De volgende aflevering van Op Dronk! zal gewijd zijn aan een bezoek dat ik enkele maanden geleden met een delegatie van wijnimporteur Oud Reuchlin & Boelen uit Zoetermeer bracht aan Symington Family Estates (onder meer bekend van Dow’s Port) in Portugal.

Foto's: Shutterstock

Lees ook

  • Op Dronk! Clau Nelt rode top Loire van legendarische komaf

    Op Dronk!

    Zaterdag 8 oktober

    Clau de Nell: rode top-Loire van legendarische komaf

  • Op Dronk Maarten van Laarhoven wijn Provence rose

    Op Dronk!

    Vrijdag 9 september

    Heerlijke herinneringen aan de Provence

  • Op Dronk 16-09 Maarten van Laarhoven

    Op Dronk!

    Vrijdag 16 september

    Languedoc: erkenning komt met kleine stapjes

LIMBOURGEOIS

Jo Cortenraedt rapporteert over het goede leven in Limburg.

Bekijk de laatste aflevering(en) van Limbourgeois!

Bestel nu de Chapeau op Ipad of telefoon!

Ipad versie bestellen

Instagram

Bekijk de laatste #chapeaumagazine feeds op onze instagram

Bekijk onze instagram