Home > Business > IBA PARKSTAD kijkt uit naar expojaar

IBA PARKSTAD kijkt uit naar expojaar

Projecten krijgen meer en meer vorm

Van de tekentafel naar de praktijk, dat vergt nogal wat. In de eerste jaren na de start in 2014 waren de resultaten van IBA Parkstad buiten nog niet zichtbaar. Naarmate de tijd vorderde bleek een groot deel van de vijftig projecten tot uitvoering te komen. En bijna zestig bewonersprojecten zijn geïnitieerd. Een mooie prestatie, mede door de intensieve samenwerking tussen de zeven Parkstadgemeentes, de provincie Limburg, ondernemers en niet in de laatste plaats de bewoners. De Internationale Bau Ausstellung, een in Duitsland geboren methode voor het stimuleren van economie, ruimte en samenleving, is tijdig voor de start van het expojaar op kruissnelheid gekomen.

Op 27 augustus gaat het IBA-expojaar van start, samen met de start van de dertigste editie van Cultura Nova. „Hoewel we nog niet weten hoe het dan ervoor staat met corona, ziet het er vooralsnog naar uit dat dit echt een feestelijk tintje kan krijgen, waar de mensen volop getuige van kunnen zijn. Ik verheug me erop!”, zegt Roel Wever, voorzitter van de aandeelhouders van IBA én de burgemeester van Heerlen

De resultaten van IBA Parkstad beginnen nu meer en meer zichtbaar te worden en directeur Mathea Severeijns merkt dat de bevolking daardoor ook enthousiast wordt. „In de denk- en ontwerpfase is het niet gemakkelijk om mensen warm te laten lopen voor iets dat nog een theoretisch model is. Maar veel projecten worden uitgevoerd, dan zie je een heel ander beeld.”

Het uitvoeringsprogramma van IBA Parkstad bestaat uit vijftig projecten in de zeven Parkstadgemeentes. Severeijns somt een hele reeks projecten op die of al helemaal klaar zijn, of al een eind op streek. Met de Leisure Lane dwars door Parkstad is gestart, poptempel De Nieuwe Nor in Heerlen wordt gebouwd, de Reusch van Schimmert opent binnenkort, de gebiedsontwikkeling rondom de Alfa brouwerij in Beekdaelen nadert zijn voltooiing, het gezondheids- en beweegcentrum Vie in Kerkrade opent maart 2022, het lichtkunstwerk op de Wilhelminaberg in Landgraaf wordt ontstoken als de dagen weer korter worden later dit jaar, de overkapping van het openluchttheater in Brunssum is klaar. „Eigenlijk te veel om op te noemen. Ik kan nog wel even doorgaan.”

„Natuurlijk zijn er ook bepaalde ideeën niet uitgevoerd, of is de uitvoering nog niet gestart. Je kunt niet alles realiseren wat voorgesteld wordt. Een grootschalig project als dat van de Oloïde op de Wilhelminaberg is nu niet haalbaar gebleken. Niet financieel en ook niet bestuurlijk en maatschappelijk. Maar het heeft wel een discussie op gang gebracht over de noodzaak van landmarks in de regio Parkstad. Concreet heeft de discussie geleid tot de realisatie van het lichtkunstwerk van Har Hollands. Bovenop de Wilhelminaberg, dat wordt echt wel indrukwekkend. Het markeert de berg als landmark voor de regio. Het verzet de bakens richting de toekomst, op de fundamenten van het verleden van de mijnsteenberg.”

René Seijben, expomanager van IBA, stipt het leegstaande erfgoed aan dat in grote aantallen in de regio te vinden is. Bijvoorbeeld leegstaande kerken. Samen met tal van partners is naar oplossingen gezocht zodat deze ‘gered’ kunnen worden met een nieuwe bestemming. In een aantal gevallen is dat gelukt. „Zoals de kerk van Kunrade die nu een zorgfunctie heeft, de kerk van Lichtenberg die nu een functie als cultuurhuis vervult en de kerk van Vaesrade waar het huidige kerkgebouw wordt gesplitst in een kerkgedeelte en een gemeenschapsruimte, een ontmoetingsplaats voor jong en oud. Bovenal hebben we veel geleerd over hoe om te gaan met erfgoed. Hoe wordt het haalbaar om zo’n oud gebouw in deze tijd duurzaam te gebruiken? Die ervaringen kunnen de komende jaren verder worden toegepast.”

In het kader van het expojaar van IBA Parkstad is een aantal exposities geïnitieerd vanuit IBA. De ene is Landscape Works van de beroemde tuinontwerper Piet Oudolf, samen met LOLA Landscape Architects. Die expositie is momenteel te bekijken bij Schunck in Heerlen. De andere expositie is getiteld Stad in de steigers. Te zien in Discovery Museum in Kerkrade.

René Seijben: „Piet Oudolf is al jaren terug bij IBA gehaald door toenmalig directeur Jo Coenen, die de eerste hoofdlijnen van ons programma heeft uitgezet. Daar zijn we heel blij mee, want Oudolf is een begrip en staat garant voor kwaliteit. Daar gaan we voor. Hij is samen met LOLA Landscape Architects betrokken bij de ontwerpen van de bermen van de Leisure Lane, de route voor langzaam verkeer die door zes gemeenten loopt en waar hij adviezen voor gegeven heeft. En hij denkt mee over de vergroening van steden zoals Heerlen. Daarvoor is hij bekend tot in New York, dus met hem hebben we echt een internationaal toonaangevend specialist binnengehaald. Concreet is hij nog betrokken bij kasteel Etzenrade. Dat staat er niet meer, maar in een samenwerking met LOLA Landscape Architects en museum De Vondst is dit nu een archeologisch project, waar door een speciale beplanting een bijzondere locatie ontstaat.

In september organiseren we daar in het kader van het expojaar een speciaal weekend, onder meer met dansgroep Sally.”Om zoveel mogelijk projecten te kunnen zien, zijn speciale routes in ontwikkeling. „Dat vind ik uniek”, zegt Roel Wever. „Hiermee ontsluiten we het prachtige landschap van Parkstad dat tot nu toe tamelijk versnipperd was. De afgelopen lockdowns hebben laten zien hoe mensen de groengebieden zijn gaan waarderen. Met IBA kunnen we die nu met elkaar verbinden, waardoor de hele regio een geweldige opwaardering krijgt. Dat sluit dan weer mooi aan op de vergroening van de steden. In Heerlen zijn we daar ook fors mee bezig. Ook het Van Grunsvenplein gaat in dat kader op de schop. Dat kan pas na de opening van Cultura Nova, maar we hopen dat het nieuwe, vergroende plein eind volgende zomer bij het afsluiten van het expojaar klaar zal zijn.”

Waarmee Wever niet wil zeggen dat de hele transitie ‘van zwart naar groen’ daarmee helemaal afgerond is. „Daarvoor zijn nog meer zaken nodig, met name in de economische en sociale sector. Het blijft een proces. Maar er is al veel verbeterd en je merkt dat de trots toeneemt en dat de aantrekkelijke kanten van deze regio nu meer en meer zichtbaar worden.”

René Seijben ziet meer en meer betrokkenheid van de bewoners. „Zoals bij het project Ikgroenhet. Particuliere voortuinen worden onder begeleiding door de bewoners zelf vergroend. Dat is weliswaar kleinschalig, maar je ziet dat het aanstekelijk werkt en dat de deelname steeds groter wordt. Het dringt meer en meer door tot de mensen dat het vergroenen van een stad belangrijk is in deze tijden van klimaatverandering. Het zorgt voor een aangenamere temperatuur en een betere opvang van het regenwater.”

Het expojaar van IBA staat al tot en met november goed in de steigers. Seijben: „Zoals festival-achtige activiteiten, de Dag en Nacht van de Stad in Heerlen, een digitaal congres en activiteiten rondom IBA-thema’s als cultureel erfgoed. Momenteel zijn we volop bezig met het verder uitwerken van de programmering voor volgend jaar. Er is een jaar lang veel te zien en te beleven in Parkstad. Samen met vele partners laten we zien dat we trots mogen zijn op Parkstad. Volgend jaar zomer sluiten we de IBA-periode inhoudelijk af met een eindcongres. De feestelijk afsluiting vindt plaats tijdens Cultura Nova 2022.”

Daarbij wil Mathea Severeijns gezegd hebben dat dit niet het einde van alle ambities zal zijn. „IBA is een springplank naar de toekomst, want die begint nu! Bij het eind-congres verwachten we veel internationale professionals. Daar komen weer nieuwe ideeën uit, waarop we kunnen doorbouwen, ook als de IBA-periode voorbij is. De lessen uit Parkstad delen we ook met de andere IBA’s in het buitenland. Via IBA meets IBA onderhouden wij contact met andere IBA-steden. Straks zijn München en Luxemburg als nieuwe IBA’s aan de beurt, daar zijn we dan ook bij betrokken. Dus die creatieve invloed blijft.”

Ook voor Roel Wever geldt dat het na IBA niet afgelopen moet zijn met de vernieuwing, integendeel. „Nu zijn we al aan het nadenken wat we gaan doen na de periode van IBA en de Regiodeal. Er is nog zoveel te doen. Natuurlijk gaat het ook om beschikbaarheid van geld om te kunnen investeren, maar je moet eerst een goed verhaal formule-ren. Dan krijg je de overheden ook mee. Dus moeten we aan goede plannen werken. En ik ben blij dat IBA volgens een BV-structuur werkt en niet alleen vanuit de overheid.

Dan kun je wat sneller stappen zetten. Ik merk bij mijn collega-burgemeesters van alle betrokken gemeenten dat de organisatie er staat. Klein maar sterk. Bij de gemeenten wordt nu echt wel over de eigen grenzen meegedacht. Het besef groeit dat samenwerking zoals deze goed is voor iedereen.”

Wever verheugt zich ook op de metamorfose van het voorplein van het Raadhuis, onderdeel van IBA-project Romeins Kwartier. „Het duurt allemaal wat langer. Dat schijnt ook te maken te hebben met vertraging in de levering van materialen. Daar kampen veel projecten en bedrijven mee sinds corona. Maar liever iets meer geduld dan dat we moeten inleveren op kwaliteit. Want daar ben ik van overtuigd, dat kwaliteit onze steden en gemeenten echt vooruit zal helpen.”

Severeijns constateert dat meer en meer mensen van buiten Parkstad ook beseffen wat hier allemaal voor moois te zien en te beleven valt. „Dat zagen we al met het Parkstad Limburg Theater in Heerlen, dat zich tot zo’n hoog niveau ontwikkeld heeft. Daarvoor komen de mensen van heinde en verre. Maar er is in deze regio nog zo-veel meer wat de moeite waard is om te bekijken. De regio mag daar echt wat meer trots op zijn.”„Ook uit Maastricht komen ze meer en meer richting Parkstad”, voegt Wever er glimlachend aan toe. „En straks kunnen de bezoekers uit heel Nederland, België, Duitsland en elders nog veel meer ontdekken hier.”

www.iba-parkstad.nl

KALENDER EXPOJAAR

Juni 2021
Discovery Museum Kerkrade – Stad in de steigers
Schunck Heerlen – Landscape Works met Piet Oudolf en LOLA

Juli 2021
Expositie Stad – IBA infocentrum

Augustus 2021
Expositie Stad – IBA infocentrum
Opening IBA Expojaar
Cultura Nova
Stadmaakweek

September 2021
Wilhelminaberg
Expo Erfgoed – IBA infocentrum
Opening openluchttheater Brunssum
Festival Via Belgica
Festivalweekend Etzenrade
Festivalweekend Slot Schaesberg
Viva la Vida Run
Symposium gemeentelijke monumenten

Oktober 2021
Webinar Regiopool Lezing Francine Houben over het Heerlense stadskantoor
Opening expo’s Romeins Kwartier De Vondst – Thermenmuseum – Mijnmuseum
Slot manifestatie IKgroenhet

November 2021
Nacht en Dag van de Stad
DMFF
Ondernemersdag (Tedc)

December 2021
Wintertijd
Expo Landschap – IBA Infocentrum

Januari 2022
Expo Schunck Unvollendete

Februari 2022
Opening De Nieuwe Nor

Maart 2022
Nacht van het religieus Erfgoed
Event Reus van Schimmert
Opening Vie

April 2022
White Thursday
Weekendfestival Land van Kalk

Mei 2022
Expo ‘Dit is Parkstad’ – IBA infocentrum
Regiopool congres
Zomerfestival Voerendaal/ Simpelveld
Archeologiefestival Simpelveld

Juni 2022
Pinkpop Landgraaf
Limburgs mooiste

Juli 2022
Parade Brunssum
WMC Kerkrade
ZLF Beekdaelen
Super Local

Augustus 2022
Bewoners maken Parkstad symposium
Regio congres
IBE
Rooftop festival
Cultura Nova
Stadmaakweek
Afsluiting IBA Expojaar

show auteur

Auteur: Jo Cortenraedt

Hoofdredacteur, uitgever en allround journalist

Jo Cortenraedt

chapeau TV

Iedere week het beste
van Chapeau?

Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief!

Vraag je
lidmaatschap aan

Toetreden tot de Chapeau Community kan al vanaf €24,50 per jaar. Daarnaast kunt u kiezen tussen een welkomstkorting of een welkomstgeschenk.

Iedere week het beste
van Chapeau?

Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief!
Of word lid van onze community.

Menu